CPD บัญชี คืออะไร? เปรียบเทียบเกณฑ์ผู้ทำบัญชีและผู้สอบบัญชี ปี 2569

• Facebook
• Twitter
• Line

เผยแพร่ครั้งแรก: 1 มกราคม 2026
อัปเดตล่าสุด: 13 สิงหาคม 2026

หลายคนรู้ว่าต้องเก็บชั่วโมง CPD ทุกปี แต่ยังสับสนว่า CPD บัญชี คืออะไร ผู้ทำบัญชีกับผู้สอบบัญชีต้องเก็บเหมือนกันหรือไม่ และต้องแจ้งภายในวันไหน

ในปี 2569 นี้ เกณฑ์การเก็บชั่วโมง CPD มีรายละเอียดที่ต้องเช็กทั้งจำนวนชั่วโมง ประเภทวิชา และกำหนดเวลาแจ้ง โดยเฉพาะผู้ทำบัญชีที่มีหลักเกณฑ์ใหม่เข้ามาเพิ่มเติม

บทความนี้ พี่นุชจะสรุปให้เห็นภาพในหน้าเดียวว่า ใครต้องเก็บกี่ชั่วโมง ต่างกันตรงไหน และต้องระวังอะไรบ้างก่อนสิ้นปี ค่ะ

CPD บัญชี คืออะไร?

CPD ย่อมาจาก Continuing Professional Development หมายถึง การพัฒนาความรู้ต่อเนื่องทางวิชาชีพ

สำหรับสายบัญชี CPD เป็นกระบวนการที่ช่วยให้ผู้ประกอบวิชาชีพได้อัปเดตความรู้ ทักษะ กฎหมาย มาตรฐานบัญชี ภาษี เทคโนโลยี และจรรยาบรรณที่จำเป็นต่อการทำงาน

เหตุผลที่ต้องเรียนรู้ต่อเนื่อง เพราะงานบัญชีไม่ได้หยุดอยู่แค่สิ่งที่เรียนจากมหาวิทยาลัยค่ะ

กฎหมายภาษีเปลี่ยน ระบบยื่นแบบเปลี่ยน มาตรฐานบัญชีมีการปรับปรุง และเครื่องมือทำงานใหม่ ๆ เข้ามาตลอด หากนักบัญชีใช้ความรู้ชุดเดิมไปเรื่อย ๆ วันหนึ่งสิ่งที่เคยถูกอาจไม่ถูกอีกต่อไป

ดังนั้น การเก็บชั่วโมง CPD จึงมี 2 เป้าหมายสำคัญ

• รักษาคุณสมบัติหรือสถานภาพตามหลักเกณฑ์ของวิชาชีพ
• พัฒนาความรู้ให้สามารถนำไปใช้กับงานจริงได้อย่างถูกต้อง

จากประสบการณ์พี่นุช การเลือกคอร์ส CPD ที่ดีไม่ควรดูแค่ว่า “ได้กี่ชั่วโมง” แต่ควรถามเพิ่มว่า เมื่อเรียนจบแล้ว เราจะทำงานเรื่องไหนได้ดีขึ้น หรือช่วยลดความผิดพลาดเรื่องใดได้บ้าง

เพราะใบประกาศช่วยยืนยันว่าเราเรียนครบ แต่ความเข้าใจต่างหากที่ช่วยให้เราทำงานรอดค่ะ

ใครบ้างที่ต้องเก็บชั่วโมง CPD

ผู้ที่เกี่ยวข้องกับการเก็บชั่วโมง CPD บัญชี แบ่งเป็น 2 กลุ่มหลัก

1. ผู้ทำบัญชี

ผู้ทำบัญชี หมายถึง บุคคลที่ได้แจ้งการเป็นผู้ทำบัญชีกับกรมพัฒนาธุรกิจการค้า และมีหน้าที่รับผิดชอบในการจัดทำบัญชีให้แก่กิจการตามกฎหมาย

ผู้ทำบัญชีต้องพัฒนาความรู้ต่อเนื่องเป็นประจำทุกปี เพื่อรักษาคุณสมบัติและสามารถปฏิบัติหน้าที่ผู้ทำบัญชีต่อไปได้

2. ผู้สอบบัญชีรับอนุญาต

ผู้สอบบัญชีรับอนุญาต หรือ CPA เป็นผู้ได้รับใบอนุญาตจากสภาวิชาชีพบัญชีให้สามารถตรวจสอบและแสดงความเห็นต่องบการเงินได้

ผู้สอบบัญชีต้องเก็บชั่วโมง CPD ตามเกณฑ์ของสภาวิชาชีพบัญชี และยื่นชั่วโมงภายในระยะเวลาที่กำหนด เพื่อรักษาสถานภาพใบอนุญาตค่ะ

กรณีเป็นทั้งผู้ทำบัญชีและผู้สอบบัญชี

บางคนมีสถานะเป็นทั้งผู้ทำบัญชีและผู้สอบบัญชีรับอนุญาต กรณีนี้ต้องตรวจสอบให้ครบทั้ง 2 ฐานะ

แม้หลักสูตรบางหลักสูตรสามารถนับชั่วโมงได้ทั้ง CPD ผู้ทำบัญชีและ CPA แต่ไม่ได้หมายความว่าจำนวนชั่วโมงหรือเงื่อนไขของทั้งสองสถานะจะเหมือนกันทั้งหมด

Tip จาก CPD Academy: ก่อนสมัครคอร์สทุกครั้ง ให้เช็กในรายละเอียดหลักสูตรว่า

• ผู้ทำบัญชีนับได้กี่ชั่วโมง
• ผู้สอบบัญชีนับได้กี่ชั่วโมง
• เป็นชั่วโมงบัญชี จรรยาบรรณ หรือด้านอื่น
• เป็นชั่วโมงทางการหรือกิจกรรมประเภทใด

ผู้ทำบัญชีกับผู้สอบบัญชีเก็บ CPD ต่างกันอย่างไร?

แม้ผู้ทำบัญชีและผู้สอบบัญชีจะต้องพัฒนาความรู้ต่อเนื่องเหมือนกัน แต่ เกณฑ์การเก็บ CPD ไม่เหมือนกันค่ะ ทั้งจำนวนชั่วโมง ประเภทวิชา และกำหนดเวลาแจ้ง

ถ้าเป็นทั้งผู้ทำบัญชีและผู้สอบบัญชี ควรเช็กให้ครบทั้ง 2 สถานะ เพราะหลักสูตรเดียวกันอาจนับชั่วโมงให้แต่ละสถานะไม่เท่ากัน

ตารางด้านล่างสรุปความต่างที่ควรรู้ไว้ในภาพเดียวค่ะ

ตารางเปรียบเทียบ CPD ผู้ทำบัญชีและผู้สอบบัญชี

หัวข้อ	ผู้ทำบัญชี	ผู้สอบบัญชีรับอนุญาต
หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง	กรมพัฒนาธุรกิจการค้าและสภาวิชาชีพบัญชี	สภาวิชาชีพบัญชี
จำนวน CPD ต่อปี	ไม่น้อยกว่า 12 ชั่วโมง	รวมไม่น้อยกว่า 40 ชั่วโมง เป็นทางการอย่างน้อย 20 ชั่วโมง และไม่เป็นทางการ 20 ชั่วโมง
ชั่วโมงด้านบัญชี	ไม่น้อยกว่า 6 ชั่วโมง	ในชั่วโมงทางการ เป็นด้านบัญชีหรือสอบบัญชี ไม่น้อยกว่า 10 ชั่วโมง
ชั่วโมงจรรยาบรรณ	ไม่น้อยกว่า 1 ชั่วโมง	ในชั่วโมงทางการ เป็นจรรยาบรรรณไม่น้อยกว่า 1 ชั่วโมง
ปีแรก	หากเหลือเวลาหลังรับแจ้งน้อยกว่า 3 เดือนถึงสิ้นปี ให้เริ่มเก็บในปีถัดไป	คำนวณตามสัดส่วนจำนวนเดือนที่ได้รับใบอนุญาต โดยไม่นับเศษเดือน
กำหนดแจ้ง	ไม่เกินวันสิ้นปีปฏิทินที่พัฒนาความรู้	ภายในวันทำการสุดท้ายของปี
ระบบที่ใช้แจ้ง	TFAC Online Service หรือ E-Accountant ที่เชื่อมโยงกับระบบสภา	TFAC Online Service

หลักเกณฑ์อาจมีประกาศเพิ่มเติมหรือการเปลี่ยนแปลงได้ จึงควรตรวจสอบข้อมูลจากสภาวิชาชีพบัญชีและกรมพัฒนาธุรกิจการค้าอีกครั้งก่อนสิ้นปีค่ะ

ผู้ทำบัญชีต้องเก็บ CPD กี่ชั่วโมง?

ตั้งแต่ปี 2569 ผู้ทำบัญชีต้องพัฒนาความรู้ต่อเนื่องไม่น้อยกว่า 12 ชั่วโมงต่อปีปฏิทิน โดยต้องมี

• เนื้อหาด้านบัญชีไม่น้อยกว่า 6 ชั่วโมง
• เนื้อหาด้านจรรยาบรรณไม่น้อยกว่า 1 ชั่วโมง
• ชั่วโมงที่เหลือเป็นเนื้อหาด้านอื่นที่เกี่ยวข้องตามหลักเกณฑ์

ตัวอย่างง่าย ๆ เช่น บัญชี 6 ชั่วโมง + จรรยาบรรณ 1 ชั่วโมง + ภาษีหรือความรู้อื่น 5 ชั่วโมง รวมเป็น 12 ชั่วโมงค่ะ

สิ่งสำคัญคือ อย่าดูแค่จำนวนชั่วโมงรวม ต้องเช็กด้วยว่าชั่วโมงบัญชีและจรรยาบรรณครบตามเกณฑ์หรือไม่

อ่านรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ ผู้ทำบัญชีต้องเก็บ CPD กี่ชั่วโมง ปี 2569

ผู้สอบบัญชีต้องเก็บ CPD กี่ชั่วโมง?

ผู้สอบบัญชีรับอนุญาตต้องเก็บ CPD รวมไม่น้อยกว่า 40 ชั่วโมงต่อปี แบ่งเป็น

• ชั่วโมง CPD ที่เป็นทางการอย่างน้อย 20 ชั่วโมง
• ชั่วโมง CPD ที่ไม่เป็นทางการ 20 ชั่วโมง

ในชั่วโมงที่เป็นทางการ ต้องมีเนื้อหาด้านบัญชีหรือสอบบัญชีไม่น้อยกว่า 10 ชั่วโมง และด้านจรรยาบรรณไม่น้อยกว่า 1 ชั่วโมง

หากมีชั่วโมงทางการเกิน 20 ชั่วโมง ส่วนที่เกินสามารถนำไปนับรวมเป็นชั่วโมงไม่เป็นทางการได้ตามหลักเกณฑ์ค่ะ

อ่านรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ ผู้สอบบัญชีต้องเก็บ CPD กี่ชั่วโมง

ชั่วโมง CPD เป็นทางการและไม่เป็นทางการคืออะไร

คำว่า ชั่วโมง CPD เป็นทางการและไม่เป็นทางการ ใช้เป็นหลักกับผู้สอบบัญชีรับอนุญาต

ชั่วโมงทางการมักเป็นการอบรมหรือหลักสูตรที่ได้รับการรับรอง ส่วนชั่วโมงไม่เป็นทางการเป็นการพัฒนาความรู้จากกิจกรรมอื่น เช่น การศึกษาด้วยตนเอง การเขียนบทความ หรือการเป็นวิทยากร

แต่ละกิจกรรมมีวิธีนับชั่วโมงและหลักฐานต่างกัน จึงควรตรวจสอบเกณฑ์ให้ครบก่อนนำไปแจ้งค่ะ

อ่านต่อได้ที่ ชั่วโมง CPD ไม่เป็นทางการคืออะไร

ต้องแจ้งชั่วโมง CPD ภายในวันไหน

การรู้เพียงว่า CPD บัญชี คืออะไร และต้องเก็บกี่ชั่วโมงยังไม่เพียงพอ ผู้ประกอบวิชาชีพต้องตรวจสอบกำหนดเวลาแจ้งชั่วโมงด้วย เพราะผู้ทำบัญชีและผู้สอบบัญชีมีกำหนดไม่เหมือนกันค่ะ

ผู้ทำบัญชี

ตั้งแต่หลักเกณฑ์ใหม่ที่มีผลในปี 2569 ผู้ทำบัญชีต้องแจ้งจำนวนชั่วโมง CPD ไม่เกินวันสิ้นปีปฏิทินที่พัฒนาความรู้ต่อเนื่อง

กล่าวง่าย ๆ คือ ชั่วโมงของปี 2569 ต้องดำเนินการให้ครบและแจ้งภายในวันที่ 31 ธันวาคม 2569

กำหนดนี้ต่างจากแนวปฏิบัติเดิมที่หลายคนคุ้นว่าแจ้งได้ถึงเดือนมกราคมของปีถัดไป จึงต้องระวังเป็นพิเศษค่ะ

ผู้สอบบัญชีรับอนุญาต

ผู้สอบบัญชีต้องยื่นจำนวนชั่วโมง CPD ภายใน วันทำการสุดท้ายของปี ผ่านระบบออนไลน์ของสภาวิชาชีพบัญชี

เนื่องจากกฎหมายกำหนดไว้เช่นนี้ เราจึงแนะนำว่า หากวันที่ 31 ธันวาคมเป็นวันหยุด ผู้สอบบัญชีควรจะอบรมและแจ้งพัฒนาความรู้ต่อเนื่องให้ครบถ้วนเสียก่อน ไม่ควรรอถึงวันที่ 31 ธันวาคมแล้วค่อยเริ่มเช็กนะคะ

แจ้งผ่านระบบใด

สามารถดำเนินการผ่าน TFAC Online Service โดยเลือกเมนูแจ้งพัฒนาความรู้ต่อเนื่อง CPD และกรอกข้อมูลหลักสูตรตามหนังสือรับรอง

หลังแจ้งแล้วควรกลับเข้าไปตรวจสอบว่า

• หลักสูตรปรากฏครบ
• จำนวนชั่วโมงถูกต้อง
• ประเภทวิชาถูกต้อง
• สถานะการแจ้งสมบูรณ์
• มีหลักฐานหรือภาพหน้าจอเก็บไว้

การมีหนังสือรับรองอยู่ในมือ ไม่ได้หมายความว่าระบบได้รับข้อมูลเรียบร้อยแล้วเสมอไปค่ะ

อ่านเพิ่มเติม: วิธีแจ้งชั่วโมง CPD ผู้ทำบัญชี ปี 2569 แบบ Online พร้อมวิธีตรวจสอบสถานะ

เก็บหรือแจ้ง CPD ไม่ครบมีผลอย่างไร

การ เก็บชั่วโมงไม่ครบ กับ เก็บครบแต่ไม่ได้แจ้ง เป็นคนละกรณี และวิธีแก้ไขอาจต่างกันค่ะ

ผู้ทำบัญชี

หากเก็บ CPD ไม่ครบ ต้องอบรมชดเชยตามหลักเกณฑ์ และหากแจ้งไม่ทันหรือข้อมูลในระบบไม่ครบ ควรตรวจสอบสถานะและดำเนินการแก้ไขโดยเร็ว

อ่านต่อได้ที่ ผู้ทำบัญชีเก็บ CPD ไม่ครบหรือแจ้งไม่ทัน แก้ไขอย่างไร

ผู้สอบบัญชี

ผู้สอบบัญชีต้องแยกก่อนว่าการเก็บชั่วโมงไม่ครบเป็นกรณีใด

• พัฒนาความรู้ครบ แต่ไม่ได้ยื่นภายในกำหนด
• พัฒนาความรู้ไม่ครบภายในปี
• ยื่นแล้ว แต่หลักฐานหรือจำนวนชั่วโมงมีปัญหา

เนื่องจาก CPD เป็นเงื่อนไขเกี่ยวกับการรักษาสถานภาพผู้สอบบัญชี การไม่ดำเนินการให้ครบอาจกระทบต่อสถานภาพใบอนุญาต จึงควรติดต่อสภาวิชาชีพบัญชีและดำเนินการตามขั้นตอนโดยเร็ว ไม่ควรสรุปเองว่าเรียนย้อนหลังแล้วจะจบทุกกรณีค่ะ

อ่านต่อได้ที่ ผู้สอบบัญชีเก็บ CPD ไม่ครบหรือยื่นไม่ทัน ต้องทำอย่างไร

วางแผนเก็บ CPD อย่างไรไม่ให้พลาดปลายปี

วิธีที่ง่ายที่สุดคือ อย่ารอให้เดือนธันวาคมเป็นคนจัดตารางเรียนให้เราค่ะ

1. เช็กสถานะของตัวเอง

เริ่มจากดูว่าเราเป็นผู้ทำบัญชี ผู้สอบบัญชี หรือเป็นทั้งสองสถานะ แล้วจดจำนวนและประเภทชั่วโมงที่ต้องใช้ให้ชัด

2. วางแผนชั่วโมงตั้งแต่ต้นปี

แบ่งชั่วโมงที่ต้องเก็บออกเป็นช่วง ๆ และเลือกคอร์สจากเรื่องที่ต้องใช้ในงานจริง เช่น บัญชี ภาษี จรรยาบรรณ หรือทักษะวิชาชีพ

3. เรียนแล้วแจ้งทันที

เมื่อเรียนจบและได้รับหนังสือรับรอง ควรแจ้งชั่วโมงและตรวจข้อมูลในระบบทันที ไม่ควรสะสมไว้กรอกทีเดียวตอนปลายปี

4. ตรวจรอบสุดท้ายก่อนสิ้นปี

ก่อนถึงกำหนด ให้เช็กอีกครั้งว่า

• ชั่วโมงรวมครบ
• ประเภทวิชาครบ
• รายการในระบบถูกต้อง
• หลักฐานเก็บครบ

Tip จาก CPD Academy: กำหนดวันตรวจ CPD ของตัวเองไว้สักวันในเดือนพฤศจิกายน จะช่วยให้มีเวลาแก้ไขหากพบว่าชั่วโมงหรือข้อมูลในระบบยังไม่ครบค่ะ

สรุป CPD บัญชี ผู้ทำบัญชีและผู้สอบบัญชีต้องแยกเกณฑ์ให้ถูก

เมื่อเข้าใจว่า CPD บัญชี คืออะไร จะเห็นว่า CPD ไม่ใช่แค่เรื่อง “เก็บชั่วโมงให้ครบ” แต่ต้องครบทั้งจำนวน ประเภทวิชา และการแจ้งในระบบด้วยค่ะ

ผู้ทำบัญชีต้องเก็บอย่างน้อย 12 ชั่วโมง ส่วนผู้สอบบัญชีต้องเก็บรวม 40 ชั่วโมงตามสัดส่วนที่กำหนด

สิ่งที่ควรทำที่สุดคือ วางแผนตั้งแต่ต้นปี เรียนจากเรื่องที่ใช้ในงานจริง และตรวจสถานะหลังแจ้งทุกครั้ง เพราะปัญหา CPD ส่วนใหญ่มักไม่ได้เกิดจากไม่เรียน แต่เกิดจากคิดว่า “ยังทัน” จนสุดท้ายไม่ทันค่ะ

วางแผนเก็บ CPD ให้ครบ พร้อมได้ความรู้ไปใช้ทำงานจริง

CPD Academy รวมหลักสูตรบัญชี ภาษี จรรยาบรรณ และทักษะวิชาชีพสำหรับผู้ทำบัญชีและผู้สอบบัญชี พร้อมระบุจำนวนชั่วโมงไว้อย่างชัดเจน ช่วยให้เลือกคอร์สและวางแผนเก็บ CPD ได้ง่ายขึ้น

เลือกเรียนจากเรื่องที่อยากพัฒนา ดีกว่ารอเลือกจากคอร์สที่ยังเหลืออยู่ปลายปีค่ะ

ดูคอร์สอบรมทั้งหมดของ CPD Academy

FAQ คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ CPD บัญชี

• Facebook
• Twitter
• Line