เผยแพร่ครั้งแรก: 1 มกราคม 2026
อัปเดตล่าสุด: 13 สิงหาคม 2026
ผู้สอบบัญชีเก็บ CPD กี่ชั่วโมง? คำตอบคืออย่างน้อย 40 ชั่วโมงต่อปี แต่จุดที่ต้องระวังคือ ไม่ใช่แค่ยอดรวมครบ 40 ชั่วโมงแล้วจบค่ะ
ผู้สอบบัญชีต้องมีทั้งชั่วโมงทางการ ชั่วโมงไม่เป็นทางการ รวมถึงชั่วโมงด้านบัญชีหรือสอบบัญชีและจรรยาบรรณให้ครบตามเกณฑ์ด้วย
บทความนี้ CPD Academy จะสรุปโครงสร้าง CPD 40 ชั่วโมง พร้อมตัวอย่างการวางแผนและ Checklist ก่อนสิ้นปี เพื่อให้เช็กได้ง่ายว่าเก็บชั่วโมงได้ครบจริงแบบไม่ต้องกังวลค่ะ
ผู้สอบบัญชีต้องเก็บ CPD กี่ชั่วโมง
ผู้สอบบัญชีรับอนุญาตต้องพัฒนาความรู้ต่อเนื่องทางวิชาชีพ หรือ CPD รวมไม่น้อยกว่า 40 ชั่วโมงต่อปีปฏิทิน แบ่งเป็น
- ชั่วโมง CPD ที่เป็นทางการอย่างน้อย 20 ชั่วโมง
- ชั่วโมง CPD ที่ไม่เป็นทางการ 20 ชั่วโมง
ในชั่วโมงทางการ ต้องมีเนื้อหาด้านบัญชีหรือสอบบัญชีไม่น้อยกว่า 10 ชั่วโมง และด้านจรรยาบรรณไม่น้อยกว่า 1 ชั่วโมง
สรุปเป็นสูตรได้ว่า
CPD ผู้สอบบัญชี = ชั่วโมงทางการอย่างน้อย 20 ชั่วโมง + ชั่วโมงไม่เป็นทางการ 20 ชั่วโมง
อย่างไรก็ตาม ชั่วโมงทางการที่เกิน 20 ชั่วโมงสามารถนำไปนับรวมในส่วนชั่วโมงไม่เป็นทางการของปีเดียวกันได้ค่ะ
ชั่วโมง CPD 40 ชั่วโมงแบ่งเป็นอะไรบ้าง
เมื่อตอบได้แล้วว่า ผู้สอบบัญชีเก็บ CPD กี่ชั่วโมง ขั้นต่อไปคือตรวจว่าสัดส่วนแต่ละประเภทครบหรือไม่
| ประเภทชั่วโมง | จำนวนที่ต้องมี | หลักการสำคัญ |
| ชั่วโมง CPD ทางการ | อย่างน้อย 20 ชั่วโมง | ต้องมีบัญชีหรือสอบบัญชีอย่างน้อย 10 ชั่วโมง และจรรยาบรรณอย่างน้อย 1 ชั่วโมง |
| ชั่วโมง CPD ไม่เป็นทางการ | 20 ชั่วโมง | เก็บจากกิจกรรมตามหลักเกณฑ์ หรือใช้ชั่วโมงทางการส่วนเกินมารวมได้ |
| รวม | ไม่น้อยกว่า 40 ชั่วโมง | ต้องครบทั้งจำนวนและประเภท |
ตัวอย่างการนับ
| ชั่วโมงทางการ | ชั่วโมงไม่เป็นทางการ | รวม | ผล |
| 20 | 20 | 40 | ครบ |
| 25 | 15 | 40 | ครบ โดยใช้ทางการส่วนเกิน 5 ชั่วโมง |
| 30 | 10 | 40 | ครบ โดยใช้ทางการส่วนเกิน 10 ชั่วโมง |
| 40 | 0 | 40 | ครบได้ หากองค์ประกอบวิชาครบ |
| 18 | 22 | 40 | ไม่ครบ เพราะชั่วโมงทางการต่ำกว่า 20 ชั่วโมง |
ชั่วโมงไม่เป็นทางการไม่สามารถนำมาแทนชั่วโมงทางการขั้นต่ำ 20 ชั่วโมงได้ตามปกติค่ะ
Tip จาก CPD Academy: อย่าดูเพียงยอดรวม 40 ชั่วโมง ควรเช็กแยกทั้งชั่วโมงทางการ บัญชีหรือสอบบัญชี จรรยาบรรณ และชั่วโมงไม่เป็นทางการ
ชั่วโมงเป็นทางการต้องมีวิชาใดบ้าง
ชั่วโมง CPD ทางการอย่างน้อย 20 ชั่วโมง ต้องมีเนื้อหาตามสัดส่วนที่กำหนด
ด้านบัญชีหรือสอบบัญชีอย่างน้อย 10 ชั่วโมง
ตัวอย่างเนื้อหา เช่น
- มาตรฐานการรายงานทางการเงิน
- มาตรฐานการสอบบัญชี
- การวางแผนและปฏิบัติงานสอบบัญชี
- การบัญชีสำหรับกิจการประเภทต่าง ๆ
- การควบคุมภายในและบริหารความเสี่ยง
- เทคโนโลยีที่ใช้ในงานบัญชีและสอบบัญชี
ก่อนสมัครควรตรวจสอบว่าหลักสูตรให้ชั่วโมงผู้สอบบัญชีกี่ชั่วโมง และจัดอยู่ในหมวดบัญชี สอบบัญชี จรรยาบรรณ หรือด้านอื่น
ด้านจรรยาบรรณอย่างน้อย 1 ชั่วโมง
ผู้สอบบัญชีต้องมีชั่วโมงจรรยาบรรณอย่างน้อย 1 ชั่วโมงในส่วนของ CPD ทางการ
ตัวอย่างชั่วโมงทางการที่ครบองค์ประกอบ
| ประเภทวิชา | ชั่วโมง |
| บัญชีหรือสอบบัญชี | 12 |
| จรรยาบรรณ | 1 |
| ภาษีและด้านอื่น | 11 |
| รวม | 24 |
แม้ชั่วโมงทางการรวมเกิน 20 ชั่วโมง แต่หากบัญชีหรือสอบบัญชีไม่ครบ 10 ชั่วโมง หรือไม่มีจรรยาบรรณ ก็ยังไม่ครบตามเกณฑ์ค่ะ
ชั่วโมงไม่เป็นทางการเก็บอย่างไร
ชั่วโมง CPD ไม่เป็นทางการ 20 ชั่วโมง สามารถมาจากกิจกรรมพัฒนาความรู้อื่นๆ ที่ไม่ได้ขออนุมัติชั่วโมงอย่างเป็นทางการจากสภา เช่น การอ่านบทความ เข้าประชุม เป็นวิทยากร หรือเขียนบทความ
แต่ละกิจกรรมมีวิธีนับและหลักฐานต่างกัน จึงควรตรวจเกณฑ์ก่อนนำไปแจ้งค่ะน และหลักฐานต่างกัน ผู้สอบบัญชีจึงควรบันทึกชื่อกิจกรรม วันที่ ระยะเวลา และสาระที่ได้รับทันทีหลังทำกิจกรรม
อ่านรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ ชั่วโมง CPD ไม่เป็นทางการคืออะไร
ชั่วโมงเป็นทางการที่เกิน 20 ชั่วโมงนำไปใช้อย่างไร
ชั่วโมงทางการส่วนที่เกิน 20 ชั่วโมง สามารถนำมานับรวมเป็นชั่วโมง CPD ไม่เป็นทางการของปีเดียวกันได้
ตัวอย่างเช่น
| รายการ | ชั่วโมง |
| ชั่วโมงทางการ | 30 |
| ชั่วโมงทางการขั้นต่ำ | 20 |
| ชั่วโมงทางการส่วนเกิน | 10 |
| ชั่วโมงไม่เป็นทางการที่ต้องเก็บเพิ่ม | 10 |
| รวม | 40 |
หากมีชั่วโมงทางการครบ 40 ชั่วโมง และมีบัญชีหรือสอบบัญชี รวมถึงจรรยาบรรณครบตามเกณฑ์ ก็สามารถใช้ชั่วโมงทางการส่วนเกิน 20 ชั่วโมงเติมในส่วนไม่เป็นทางการได้
อย่างไรก็ตาม ควรตรวจสอบยอดในระบบอีกครั้ง ไม่ควรสรุปจากจำนวนหนังสือรับรองเพียงอย่างเดียวค่ะ
ตัวอย่างแผนเก็บ CPD ผู้สอบบัญชีให้ครบ
การรู้ว่า ผู้สอบบัญชีเก็บ CPD กี่ชั่วโมง ยังไม่พอ ต้องวางแผนให้ครบทั้งจำนวนและประเภทวิชาด้วย
แผนที่ 1 เก็บแบบ 20 + 20 ชั่วโมง
| กิจกรรม | ประเภท | ชั่วโมง |
| บัญชีหรือสอบบัญชี | ทางการ | 10 |
| จรรยาบรรณ | ทางการ | 1 |
| ภาษี เทคโนโลยี และด้านอื่น | ทางการ | 9 |
| อ่านบทความหรือรับชมสื่อ | ไม่เป็นทางการ | 10 |
| ประชุม ดูงาน หรือเขียนบทความ | ไม่เป็นทางการ | 10 |
| รวม | 40 |
แผนที่ 2 เน้นอบรมทางการ 30 ชั่วโมง
| รายการ | ชั่วโมง |
| ชั่วโมงทางการ | 30 |
| นำส่วนเกินมานับเป็นไม่เป็นทางการ | 10 |
| กิจกรรมไม่เป็นทางการเพิ่มเติม | 10 |
| รวม | 40 |
แผนนี้จัดการหลักฐานง่าย แต่ต้องตรวจให้แน่ใจว่ามีบัญชีหรือสอบบัญชีอย่างน้อย 10 ชั่วโมง และจรรยาบรรณอย่างน้อย 1 ชั่วโมงค่ะ
Checklist ก่อนสิ้นปีสำหรับผู้สอบบัญชี
แม้จะทราบแล้วว่า ผู้สอบบัญชีเก็บ CPD กี่ชั่วโมง ก่อนสิ้นปียังควรตรวจรายการทั้งหมดอีกครั้ง
ชั่วโมง CPD
- ชั่วโมงรวมครบไม่น้อยกว่า 40 ชั่วโมง
- ชั่วโมงทางการครบอย่างน้อย 20 ชั่วโมง
- บัญชีหรือสอบบัญชีครบอย่างน้อย 10 ชั่วโมง
- จรรยาบรรณครบอย่างน้อย 1 ชั่วโมง
- ชั่วโมงไม่เป็นทางการและชั่วโมงทางการส่วนเกินรวมครบ 20 ชั่วโมง
ข้อมูลหลักสูตร
- ชื่อและรหัสหลักสูตรถูกต้อง
- จำนวนชั่วโมงตรงกับหนังสือรับรอง
- ประเภทวิชาถูกต้อง
- หลักสูตรนับชั่วโมงให้ผู้สอบบัญชี
- วันที่อบรมอยู่ในปีที่ต้องการใช้
การยื่นชั่วโมง
- แจ้ง CPD ภายในวันทำการสุดท้ายของปี ตามหลักเกณฑ์ของสภาวิชาชีพบัญชี และควรตรวจประกาศประจำปีอีกครั้งก่อนสิ้นปี
- ตรวจสถานะหลังยื่น
- เก็บภาพหน้าจอหรือหลักฐานการยื่น
- เก็บหนังสือรับรองและหลักฐานกิจกรรมไว้ให้ครบ
Tip จาก CPD Academy: กำหนดวันปิดงาน CPD ส่วนตัวเป็นวันที่ 30 พฤศจิกายน จะมีเวลาแก้ชั่วโมง หลักสูตร และสถานะในระบบก่อนสิ้นปีค่ะ
ถ้าเก็บไม่ครบหรือยื่นไม่ทันต้องทำอย่างไร
สำหรับผู้สอบบัญชีการเก็บชั่วโมงไม่ครบหรือยื่นไม่ทัน มีผลต่อการลงลายมือชื่อในหน้ารายงานด้วย ซึ่งปัญหาไม่ได้จบแค่อบรมย้อนหลังแล้วแจ้งสภา เพราะแนวทางแก้ไขขึ้นอยู่กับข้อเท็จจริงและสถานภาพของผู้สอบบัญชีแต่ละคนค่ะ
แนะนำอ่านต่อในรายละเอียดเพื่อทำความเข้าใจวิธีการแก้ไขอย่างชัดเจนที่นี่ ผู้สอบบัญชีเก็บ CPD ไม่ครบหรือยื่นไม่ทัน ต้องทำอย่างไร
อ่านต่อเรื่องการเก็บชั่วโมง CPD
- CPD บัญชีคืออะไร ผู้ทำบัญชีกับผู้สอบบัญชีต่างกันอย่างไร
- วิธีตรวจสอบหลักสูตร CPD ก่อนสมัครอบรม
- ผู้ทำบัญชีต้องเก็บ CPD กี่ชั่วโมง
สรุป ผู้สอบบัญชีต้องเก็บ CPD ให้ครบทั้งจำนวนและประเภท
ผู้สอบบัญชีต้องมี CPD อย่างน้อย 40 ชั่วโมงต่อปี โดยมีชั่วโมงทางการอย่างน้อย 20 ชั่วโมง และส่วนที่เหลือเป็นชั่วโมงไม่เป็นทางการตามหลักเกณฑ์
จุดที่พลาดกันง่ายไม่ใช่แค่ “ชั่วโมงไม่ครบ” แต่คือ ครบ 40 ชั่วโมงแล้ว แต่บัญชีหรือสอบบัญชีไม่ครบ 10 ชั่วโมง หรือจรรยาบรรณไม่ครบ 1 ชั่วโมง
วิธีที่ง่ายที่สุดคือ วางแผนชั่วโมงทางการก่อน แล้วค่อยเติมส่วนไม่เป็นทางการ พร้อมตรวจยอดและประเภทวิชาในระบบก่อนสิ้นปีค่ะ
40 ชั่วโมงที่ดี ไม่ใช่แค่ครบยอด แต่ต้องครบองค์ประกอบด้วยนะคะ
FAQ ผู้สอบบัญชีเก็บ CPD กี่ชั่วโมง
ผู้สอบบัญชีต้องเก็บ CPD กี่ชั่วโมงต่อปี
ไม่น้อยกว่า 40 ชั่วโมง แบ่งเป็นชั่วโมงทางการอย่างน้อย 20 ชั่วโมง และไม่เป็นทางการ 20 ชั่วโมง
ชั่วโมงทางการต้องมีบัญชีกี่ชั่วโมง
ต้องมีเนื้อหาด้านบัญชีหรือสอบบัญชีไม่น้อยกว่า 10 ชั่วโมง
ต้องเรียนจรรยาบรรณกี่ชั่วโมง
อย่างน้อย 1 ชั่วโมงในส่วนของ CPD ทางการ
ชั่วโมงทางการเกิน 20 ชั่วโมงใช้ได้อย่างไร
ส่วนที่เกินสามารถนำมานับรวมเป็นชั่วโมง CPD ไม่เป็นทางการของปีเดียวกันได้
ชั่วโมงไม่เป็นทางการแทนชั่วโมงทางการได้หรือไม่
ไม่ได้ ผู้สอบบัญชียังต้องมีชั่วโมงทางการอย่างน้อย 20 ชั่วโมง
ต้องยื่น CPD ภายในวันไหน
ผู้สอบบัญชีต้องยื่น CPD ภายในวันทำการสุดท้ายของปี ตามหลักเกณฑ์ของสภาวิชาชีพบัญชี และควรตรวจประกาศประจำปีอีกครั้งก่อนสิ้นปี
วางแผน CPD ให้ครบ พร้อมเลือกเรียนจากเรื่องที่ใช้ในงานจริง
CPD Academy รวมคอร์สบัญชี ภาษี จรรยาบรรณ การปิดบัญชี และทักษะวิชาชีพสำหรับผู้ทำบัญชีและผู้สอบบัญชี พร้อมระบุจำนวนชั่วโมงแยกตามประเภทไว้อย่างชัดเจน
เริ่มจากวิชาที่ต้องมี แล้วเลือกเรื่องที่ช่วยให้งานดีขึ้น จะได้ครบทั้งชั่วโมงและความรู้ค่ะ
ดูคอร์สอบรมทั้งหมดของ CPD Academy
แหล่งอ้างอิง
- สภาวิชาชีพบัญชี – หลักปฏิบัติเกี่ยวกับชั่วโมงพัฒนาความรู้ต่อเนื่องของผู้สอบบัญชีรับอนุญาต
- สภาวิชาชีพบัญชี – การรักษาสถานภาพและการยื่น CPD ของผู้สอบบัญชีรับอนุญาต
- สภาวิชาชีพบัญชี – ระบบตรวจสอบหลักสูตรและจำนวนชั่วโมง CPD
