ผู้สอบบัญชีเก็บ CPD ไม่ครบหรือยื่นไม่ทัน ต้องทำอย่างไร

• Facebook
• Twitter
• Line

เผยแพร่ครั้งแรก: 1 มกราคม 2026
อัปเดตล่าสุด: 28 สิงหาคม 2026

ถ้าเช็กปลายปีแล้วพบว่า ผู้สอบบัญชีเก็บ CPD ไม่ครบ อย่าเพิ่งดูแค่ว่ายอดรวมถึง 40 ชั่วโมงหรือยังค่ะ เพราะเกณฑ์ของผู้สอบบัญชียังต้องเช็กต่อว่า ชั่วโมงเป็นทางการครบไหม ชั่วโมงบัญชีหรือสอบบัญชีถึงขั้นต่ำหรือยัง มีจรรยาบรรณครบหรือเปล่า และชั่วโมงไม่เป็นทางการครบหรือไม่

อีกกรณีที่ต้องระวังคือ เรียนครบแล้ว แต่ไม่ได้ยื่น CPD ภายในกำหนด เพราะการเรียนครบกับการยื่นข้อมูลเป็นคนละหน้าที่กัน

บทความนี้จะช่วยไล่เช็กทีละกรณีว่า CPD ขาดตรงไหน ควรเริ่มแก้อย่างไร ต้องเตรียมเอกสารอะไร และถ้าพ้นกำหนดแล้วต้องติดต่อสภาวิชาชีพบัญชีอย่างไรค่ะ

เช็กก่อนว่าผู้สอบบัญชี CPD ไม่ครบเพราะอะไร

ผู้สอบบัญชีรับอนุญาตต้องมี CPD รวม 40 ชั่วโมงต่อปี แบ่งเป็นชั่วโมงเป็นทางการอย่างน้อย 20 ชั่วโมง และชั่วโมงไม่เป็นทางการ 20 ชั่วโมง

ในชั่วโมงเป็นทางการต้องมีเนื้อหาด้านบัญชีหรือสอบบัญชีอย่างน้อย 10 ชั่วโมง และจรรยาบรรณอย่างน้อย 1 ชั่วโมง ส่วนชั่วโมงเป็นทางการที่เกิน 20 ชั่วโมง สามารถนำส่วนที่เกินไปนับรวมเป็นชั่วโมงไม่เป็นทางการได้ค่ะ

สิ่งที่ต้องเช็ก	เกณฑ์
CPD รวม	40 ชั่วโมงต่อปี
ชั่วโมงเป็นทางการ	อย่างน้อย 20 ชั่วโมง
บัญชีหรือสอบบัญชี	อย่างน้อย 10 ชั่วโมงในชั่วโมงเป็นทางการ
จรรยาบรรณ	อย่างน้อย 1 ชั่วโมง
ชั่วโมงไม่เป็นทางการ	20 ชั่วโมง

ดังนั้น คำว่า “CPD ไม่ครบ” อาจหมายถึงหลายกรณี เช่น ยอดรวมไม่ถึง 40 ชั่วโมง ชั่วโมงเป็นทางการไม่ถึง 20 ชั่วโมง หรือยอดรวมครบแล้วแต่บัญชี/สอบบัญชีหรือจรรยาบรรณยังไม่ถึงขั้นต่ำ

Tip จาก CPD Academy: อย่าเช็กแค่ “40 ชั่วโมงครบไหม” ให้ดู ประเภทชั่วโมง ไปพร้อมกัน จะได้รู้ตั้งแต่เนิ่น ๆ ว่ายังขาดตรงไหนค่ะ

ผู้สอบบัญชีเก็บ CPD ไม่ครบ ควรเริ่มแก้อย่างไร

ถ้ายังอยู่ภายในปี ให้เริ่มจากเช็กว่าขาดชั่วโมงประเภทไหน แล้วรีบเก็บส่วนที่ขาดให้ตรงประเภทก่อนถึงกำหนดค่ะ

สภาวิชาชีพบัญชีกำหนดให้ผู้สอบบัญชียื่น CPD ผ่านระบบออนไลน์ ไม่เกินวันทำการสุดท้ายของปีปฏิทิน ดังนั้นไม่ควรรอถึงช่วงสุดท้ายแล้วค่อยตรวจว่าชั่วโมงครบหรือไม่

ถ้าตรวจแล้วพบว่าขาด ให้แยกก่อนว่าเป็น

• ชั่วโมงรวมไม่ครบ
• ชั่วโมงเป็นทางการไม่ครบ
• บัญชีหรือสอบบัญชีไม่ครบ
• จรรยาบรรณไม่ครบ
• ชั่วโมงไม่เป็นทางการไม่ครบ
• หรือเรียนครบแล้วแต่ยังไม่ได้ยื่น

ถ้าต้องการทบทวนเกณฑ์ทั้งหมดก่อน อ่านต่อได้ที่ ผู้สอบบัญชีต้องเก็บ CPD กี่ชั่วโมง? สรุปเกณฑ์ 40 ชั่วโมง พร้อม Checklist

เรียนครบ แต่ยื่น CPD ไม่ทัน ต้องทำอย่างไร

กรณีนี้คือ พัฒนาความรู้ครบภายในปีแล้ว แต่ไม่ได้ยื่นหลักฐานภายในเวลาที่กำหนด

สภาวิชาชีพบัญชีระบุขั้นตอนไว้ว่า ให้เตรียม

1. หนังสือชี้แจงเหตุพฤติการณ์ที่จำเป็น
2. แบบฟอร์มรายละเอียดการพัฒนาความรู้ต่อเนื่องทางวิชาชีพของผู้สอบบัญชีรับอนุญาต (ผส.10)
3. หนังสือรับรองการอบรมหรือสัมมนา พร้อมลงนามรับรองสำเนาถูกต้อง

เอกสารสามารถนำส่งได้ทางอีเมล audit@tfac.or.th เคาน์เตอร์สภาวิชาชีพบัญชี หรือไปรษณีย์ตามช่องทางที่สภาฯ ระบุค่ะ

สภาวิชาชีพบัญชี ในพระบรมราชูปถัมภ์ (ส่วนงานทะเบียน)
เลขที่ 133 ถนนสุขุมวิท 21 (อโศก)
แขวงคลองเตยเหนือ เขตวัฒนา กรุงเทพฯ 10110

ดังนั้น ถ้าเรียนครบแล้วแต่ลืมยื่น ไม่ควรรีบไปเรียนใหม่ก่อน ให้รวบรวมหลักฐานของปีนั้น แล้วดำเนินการตามขั้นตอนของสภาวิชาชีพบัญชีก่อนค่ะ

เก็บ CPD ไม่ครบภายในปี ต้องทำอย่างไร

กรณีนี้ต่างจาก “เรียนครบแต่ยื่นไม่ทัน” ค่ะ เพราะปัญหาเกิดจากจำนวนหรือประเภทชั่วโมง CPD ที่เก็บได้ในปีนั้นยังไม่ครบตามเกณฑ์

เมื่อพ้นปีไปแล้ว ไม่ควรสมัครคอร์สเพิ่มแล้วตีความเองว่าสามารถนำชั่วโมงใหม่กลับไปแทนปีเดิมได้ทันที แต่ควรดำเนินการพัฒนาความรู้เพิ่มเติมและยื่นเอกสารตามขั้นตอนที่สภาวิชาชีพบัญชีกำหนดสำหรับกรณี CPD ไม่ครบค่ะ

เอกสารที่สภาฯ ระบุสำหรับกรณีนี้ ได้แก่

• หนังสือชี้แจงเหตุพฤติการณ์ที่จำเป็น
• แบบ ผส.10
• หนังสือรับรองการอบรมหรือสัมมนา พร้อมรับรองสำเนาถูกต้อง
• หนังสือมอบอำนาจและเอกสารประกอบ หากมอบอำนาจให้ผู้อื่นดำเนินการ
• หนังสือยินยอมให้เปิดเผยข้อมูล

สำหรับกรณีพัฒนาความรู้ไม่ครบ สภาฯ ระบุช่องทางนำส่งเอกสารผ่าน เคาน์เตอร์สภาวิชาชีพบัญชีหรือไปรษณีย์

ดังนั้น ไม่ควรสรุปเองว่ากรณีนี้สามารถส่งทางอีเมลได้เหมือนกรณี “เรียนครบแต่ยื่นไม่ทัน” ค่ะ

ชั่วโมงเป็นทางการไม่ครบ ต้องเช็กอะไรบ้าง

แม้ยอดรวมถึง 40 ชั่วโมงแล้ว ก็ยังอาจไม่ครบตามเกณฑ์ได้ค่ะ เพราะชั่วโมงเป็นทางการต้องมีอย่างน้อย 20 ชั่วโมง

และภายในชั่วโมงเป็นทางการยังต้องเช็กอีก 2 ส่วน

ชั่วโมงบัญชีหรือสอบบัญชี

ต้องมีเนื้อหาเกี่ยวกับ บัญชีหรือสอบบัญชีอย่างน้อย 10 ชั่วโมง

เช่น มีชั่วโมงเป็นทางการ 20 ชั่วโมง แต่ในจำนวนนี้เป็นบัญชีหรือสอบบัญชีเพียง 8 ชั่วโมง แบบนี้ยังไม่ครบค่ะ

ชั่วโมงจรรยาบรรณ

ต้องมีเนื้อหาเกี่ยวกับ จรรยาบรรณของผู้ประกอบวิชาชีพบัญชีอย่างน้อย 1 ชั่วโมง

เพราะฉะนั้นก่อนสมัครคอร์ส อย่าดูเพียงว่า “นับ CPD ได้กี่ชั่วโมง” แต่ควรดูต่อด้วยว่าเป็นชั่วโมงด้านใดค่ะ

ชั่วโมงไม่เป็นทางการไม่ครบ ต้องทำอย่างไร

ผู้สอบบัญชีต้องมีชั่วโมง CPD ไม่เป็นทางการ 20 ชั่วโมงต่อปี

แต่มีข้อที่ช่วยวางแผนได้ง่ายขึ้น คือ ชั่วโมงเป็นทางการที่เกินขั้นต่ำ 20 ชั่วโมง สามารถนำส่วนที่เกินมานับรวมเป็นชั่วโมงไม่เป็นทางการได้ค่ะ

ตัวอย่าง

สมมติมี

• ชั่วโมงเป็นทางการ 25 ชั่วโมง
• ชั่วโมงไม่เป็นทางการ 15 ชั่วโมง

ชั่วโมงเป็นทางการที่เกิน 20 ชั่วโมงจำนวน 5 ชั่วโมง สามารถนำไปเติมส่วนไม่เป็นทางการได้ จึงครบ 20 ชั่วโมงพอดี

แต่ต้องจำว่า ชั่วโมงไม่เป็นทางการไม่สามารถนำมาย้อนแทนชั่วโมงเป็นทางการขั้นต่ำ 20 ชั่วโมงได้

หากยังไม่แน่ใจว่ากิจกรรมอะไรนับเป็นชั่วโมงไม่เป็นทางการได้ อ่านต่อที่ ชั่วโมง CPD ไม่เป็นทางการคืออะไร? ผู้สอบบัญชีเก็บ 20 ชั่วโมงจากกิจกรรมใดได้บ้าง

ก่อนติดต่อสภาวิชาชีพบัญชี ต้องเตรียมอะไรบ้าง

ถ้าพ้นกำหนดแล้ว หรือเป็นกรณีที่แก้ผ่านระบบเองไม่ได้ แนะนำรวบรวมข้อมูลให้พร้อมก่อนค่ะ

อย่างน้อยควรเตรียมข้อมูลผู้สอบบัญชี ปีที่มีปัญหา สรุปชั่วโมงที่เก็บได้ รายละเอียดหลักสูตร หนังสือรับรอง และภาพหน้าจอข้อมูลที่เกี่ยวข้อง

นอกจากนี้ สำหรับกรณี CPD ที่พ้นกำหนดหรือไม่ครบ สภาวิชาชีพบัญชีมีแบบฟอร์มสำคัญ เช่น หนังสือชี้แจงเหตุพฤติการณ์ที่จำเป็น และ แบบ ผส.10 โดยเอกสารที่ใช้จริงจะแตกต่างกันตามกรณีค่ะ

หากไม่แน่ใจว่าตัวเองเข้ากรณีไหน แนะนำสอบถาม ส่วนงานทะเบียน สภาวิชาชีพบัญชี โทร. 0 2685 2500 กด 1 ก่อนจัดส่งเอกสารค่ะ

CPD ไม่ครบกระทบใบอนุญาตและการลงนามอย่างไร

เรื่องนี้ควรให้ความสำคัญมากค่ะ เพราะการทำ CPD เป็นหนึ่งในเงื่อนไขการรักษาสถานภาพผู้สอบบัญชีรับอนุญาต

สภาวิชาชีพบัญชีกำหนดให้ผู้สอบบัญชียื่น CPD ให้ครบตามกำหนด เพื่อไม่ให้ สถานภาพผู้สอบบัญชีรับอนุญาตสิ้นสุดลง และในกรณีที่ใบอนุญาตสิ้นผล ผู้สอบบัญชีจะไม่สามารถประกอบวิชาชีพสอบบัญชีได้

ดังนั้น หาก CPD มีปัญหาหรือพ้นกำหนดไปแล้ว ควรตรวจสถานะก่อนรับงานหรือลงนามในฐานะผู้สอบบัญชี

สามารถตรวจได้จาก ระบบตรวจสอบสถานะผู้สอบบัญชีรับอนุญาต โดยควรดู วันที่ของข้อมูลที่ระบบระบุ ด้วย เพราะข้อมูลอาจมีช่วงเวลาระหว่างการอัปเดตค่ะ

ระหว่างแก้ไข ควรทำอะไรและควรหลีกเลี่ยงอะไร

ถ้ากำลังยื่นหนังสือชี้แจงหรือรอการตรวจสอบจากสภาวิชาชีพบัญชี สิ่งที่ควรทำคือเก็บเอกสารและหลักฐานการติดต่อไว้ให้ครบ พร้อมตรวจสถานะใบอนุญาตเป็นระยะ

ในขณะเดียวกัน CPD ของ ปีปัจจุบันก็ควรวางแผนและเก็บต่อไปตามเกณฑ์ ไม่ควรรอให้ปัญหาปีก่อนจบแล้วค่อยเริ่มเก็บของปีใหม่

ที่สำคัญ หากตรวจแล้วสถานะใบอนุญาตไม่ปกติ ไม่ควรสรุปเองว่ายังสามารถลงนามได้ ควรตรวจสอบกับสภาวิชาชีพบัญชีให้ชัดเจนก่อนค่ะ

Checklist หลังยื่นเรื่องและตรวจสถานะ

หลังส่งเอกสารแล้ว อย่าจบแค่ “ส่งเรื่องเรียบร้อย” ค่ะ แนะนำกลับมาเช็กอีกครั้งว่า

• เอกสารถูกนำส่งตามช่องทางที่ถูกต้อง
• หนังสือชี้แจงและแบบ ผส.10 ครบ
• หนังสือรับรองการอบรมครบและรับรองสำเนาเรียบร้อย
• ไม่มีเอกสารเพิ่มเติมที่สภาฯ ขอ
• สถานะผู้สอบบัญชีได้รับการอัปเดต
• CPD ของปีปัจจุบันยังเก็บตามปกติ
• เก็บหลักฐานการส่งเอกสารและผลการดำเนินการไว้แล้ว

Tip จาก CPD Academy: ควรเก็บหลักฐานที่ตรวจสอบย้อนหลังได้ เช่น อีเมล เอกสาร หรือข้อมูลในระบบ โดยเฉพาะกรณีที่เกี่ยวข้องกับสถานะใบอนุญาตค่ะ

วางแผนอย่างไรไม่ให้ CPD ขาดอีก

วิธีที่ง่ายที่สุดคือ อย่ารอเช็ก CPD ตอนปลายเดือนธันวาคมค่ะ

ต้นปี: วางแผน 40 ชั่วโมง และกันชั่วโมงเป็นทางการไว้ก่อน

กลางปี: เช็กว่าบัญชี/สอบบัญชีอย่างน้อย 10 ชั่วโมง และจรรยาบรรณ 1 ชั่วโมงครบหรือยัง

ไตรมาส 4: เช็กชั่วโมงไม่เป็นทางการและรายการที่ยังไม่ได้ยื่น

ก่อนวันทำการสุดท้ายของปี: เปิดระบบตรวจยอดทั้งหมดอีกครั้ง และยื่นข้อมูลให้เรียบร้อย

แบบนี้จะลดปัญหาที่ปลายปีพบว่า “ยอดรวมครบ แต่ประเภทชั่วโมงไม่ครบ” ได้มากค่ะ

บทความ CPD ที่เกี่ยวข้อง

หากต้องการเช็กเกณฑ์แต่ละส่วนเพิ่มเติม แนะนำอ่าน

• ผู้สอบบัญชีต้องเก็บ CPD กี่ชั่วโมง? สรุปเกณฑ์ 40 ชั่วโมง พร้อม Checklist
• ชั่วโมง CPD ไม่เป็นทางการคืออะไร? ผู้สอบบัญชีเก็บ 20 ชั่วโมงจากกิจกรรมใดได้บ้าง
• วิธีตรวจสอบหลักสูตร CPD ว่าได้รับการรับรองหรือไม่ ก่อนสมัครอบรม

สรุป ผู้สอบบัญชีเก็บ CPD ไม่ครบ ควรเริ่มจากตรงไหน

ถ้าพบว่า ผู้สอบบัญชีเก็บ CPD ไม่ครบ อย่าเพิ่งดูแค่ยอด 40 ชั่วโมงค่ะ ให้แยกก่อนว่าขาดตรงไหน

ยอดรวม → ชั่วโมงเป็นทางการ → บัญชี/สอบบัญชี → จรรยาบรรณ → ชั่วโมงไม่เป็นทางการ → การยื่นข้อมูล

ถ้ายังอยู่ภายในปี ให้รีบเก็บส่วนที่ขาดให้ตรงประเภทก่อนถึงกำหนด

แต่ถ้าพ้นกำหนดแล้ว ให้แยกอีกครั้งว่าเป็นกรณี เรียนครบแต่ยื่นไม่ทัน หรือ พัฒนาความรู้ไม่ครบ เพราะเอกสารและขั้นตอนที่สภาวิชาชีพบัญชีกำหนดไม่เหมือนกันค่ะ

และหากสถานะใบอนุญาตมีปัญหา ควรตรวจสอบให้เรียบร้อยก่อนประกอบวิชาชีพหรือลงนามในฐานะผู้สอบบัญชีค่ะ

FAQ ผู้สอบบัญชีเก็บ CPD ไม่ครบ

ยังขาดชั่วโมง CPD อยู่ใช่ไหม?

ถ้าเช็กแล้วพบว่ายังขาด ชั่วโมงเป็นทางการ บัญชี/สอบบัญชี จรรยาบรรณ หรือด้านอื่น และยังอยู่ภายในช่วงเวลาที่สามารถเก็บ CPD ของปีนั้นได้ แนะนำเลือกคอร์สให้ตรงกับประเภทชั่วโมงที่ขาดก่อนสมัครค่ะ

สามารถดูคอร์ส CPD e-Learning ของ CPD Academy พร้อมรายละเอียดชั่วโมงสำหรับผู้สอบบัญชีและผู้ทำบัญชีได้ที่

ดูคอร์ส CPD e-Learning ทั้งหมด

ก่อนสมัคร อย่าดูเพียงจำนวนชั่วโมงรวม แต่เช็กด้วยว่า คอร์สนั้นนับเป็นประเภทชั่วโมงที่เรายังขาดจริงหรือไม่ จะช่วยให้เก็บ CPD ได้ตรงจุดกว่าค่ะ

แหล่งอ้างอิง

1. สภาวิชาชีพบัญชี – การแจ้งชั่วโมงพัฒนาความรู้ต่อเนื่องทางวิชาชีพ CPD
2. สภาวิชาชีพบัญชี – แนวทางกรณีผู้สอบบัญชีพัฒนาความรู้ครบแต่ยื่นไม่ทัน / พัฒนาความรู้ไม่ครบ
3. สภาวิชาชีพบัญชี – การยื่น CPD 40 ชั่วโมงเพื่อรักษาสถานภาพผู้สอบบัญชี
4. สภาวิชาชีพบัญชี – ตรวจสอบสถานะผู้สอบบัญชีรับอนุญาต

• Facebook
• Twitter
• Line