ภ.ง.ด.51 คืออะไร คำนวณอย่างไร ยื่นเมื่อไหร่ และจุดเสี่ยงที่บริษัทต้องรู้

• Facebook
• Twitter
• Line

เผยแพร่ครั้งแรก: 27 กรกฎาคม 2022
อัปเดตล่าสุด: 19 กรกฎาคม 2026

ถ้าบริษัทดำเนินธุรกิจมาถึงครึ่งปี นักบัญชีจะมีอีกหนึ่งแบบภาษีที่ต้องเตรียมให้ทัน นั่นคือ ภ.ง.ด.51 หรือแบบแสดงรายการภาษีเงินได้นิติบุคคลครึ่งปี

บทความนี้ CPD Academy จะพาเช็กแบบครบ ๆ ว่า ภ.ง.ด.51 คืออะไร ใครต้องยื่น คำนวณอย่างไร ยื่นเมื่อไหร่ในปี 2569 และมีจุดเสี่ยงอะไรที่บริษัทต้องระวัง โดยเฉพาะเรื่องประมาณการกำไรสุทธิขาดเกิน 25% ซึ่งเป็นประเด็นที่นักบัญชีไม่ควรมองข้าม

ภ.ง.ด.51 คืออะไร?

ภ.ง.ด.51 คือ แบบแสดงรายการภาษีเงินได้นิติบุคคลสำหรับครึ่งรอบระยะเวลาบัญชี ใช้เพื่อคำนวณและยื่นภาษีเงินได้นิติบุคคลระหว่างปี ก่อนที่จะไปยื่น ภ.ง.ด.50 ตอนสิ้นรอบบัญชี

พูดให้ง่ายขึ้น ถ้า ภ.ง.ด.50 คือการสรุปภาษีทั้งปีหลังปิดงบ ภ.ง.ด.51 ก็คือการ “เช็กภาษีกลางปี” ว่าปีนี้บริษัทน่าจะมีกำไรเท่าไร ต้องเสียภาษีครึ่งปีประมาณเท่าไร และมีความเสี่ยงอะไรที่ควรรีบเห็นตั้งแต่ตอนนี้

และรู้ไหมคะว่า สิ่งที่นักบัญชีและเจ้าของธุรกิจมักพลาดอยู่ตลอด คือ การมองว่า ภ.ง.ด.51 เป็นแค่งานยื่นแบบให้ทันกำหนดแต่จริง ๆ แล้วแบบภาษีครึ่งปีนี้สำคัญมาก เพราะเป็นจุดที่ช่วยให้เราเห็นตั้งแต่กลางปีว่า

• รายได้ปีนี้โตขึ้นหรือลดลง
• ต้นทุนเริ่มสูงผิดปกติไหม
• กำไรปลายปีอาจกระโดดหรือเปล่า
• ภาษีปลายปีจะหนักเกินคาดไหม
• ประมาณการกำไรสุทธิมีโอกาสขาดเกิน 25% หรือไม่

ดังนั้น ภ.ง.ด.51 ไม่ใช่แค่ “แบบภาษีกลางปี” แต่เป็นเครื่องมือที่ช่วยให้นักบัญชีและผู้บริหารเช็กสุขภาพภาษีของบริษัทตั้งแต่ครึ่งปีแรกเลยค่ะ

ใครต้องยื่น ภ.ง.ด.51

โดยทั่วไป บริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลที่มีรอบระยะเวลาบัญชีไม่น้อยกว่า 12 เดือน และมีหน้าที่เสียภาษีเงินได้นิติบุคคลจากกำไรสุทธิ ต้องพิจารณายื่น แบบ ภ.ง.ด.51 ทั้งนี้ ควรตรวจสอบประเภทกิจการและลักษณะรอบบัญชีตามข้อเท็จจริงของกิจการอีกครั้งค่ะ

ตัวอย่างกิจการที่ต้องพิจารณายื่น ภ.ง.ด.51 ได้แก่

• บริษัทจำกัด
• ห้างหุ้นส่วนจำกัด
• บริษัทมหาชนจำกัด
• บริษัทจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์
• ธนาคารพาณิชย์ บริษัทเงินทุน บริษัทหลักทรัพย์

จุดที่ต้องระวังคือ อย่าดูแค่ว่า “ปีนี้มีกำไรหรือไม่มีกำไร” แล้วสรุปเองว่าจะยื่นหรือไม่ยื่น เพราะหน้าที่การยื่นแบบขึ้นอยู่กับสถานะของนิติบุคคลและรอบระยะเวลาบัญชีด้วย

Tip จาก CPD Academy: หากเป็นบริษัทที่เพิ่งจดทะเบียนใหม่ ให้ตรวจสอบว่ารอบระยะเวลาบัญชีแรกครบ 12 เดือนหรือไม่ หากรอบบัญชีแรกน้อยกว่า 12 เดือน โดยทั่วไปไม่ต้องยื่น ภ.ง.ด.51 สำหรับรอบนั้น แต่เมื่อเข้าสู่รอบบัญชีปกติแล้ว ควรตรวจสอบหน้าที่ยื่นอีกครั้งค่ะ

ภ.ง.ด.51 ต่างจาก ภ.ง.ด.50 อย่างไร

จริง ๆ แล้ว ภ.ง.ด.50 และ ภ.ง.ด.51 เป็นแบบภาษีเงินได้นิติบุคคลเหมือนกัน แต่ใช้คนละช่วงเวลาและมีวัตถุประสงค์ต่างกัน ไม่ใช่แตกต่างกันแค่เลขกำกับแบบเท่านั้นค่ะ

• ภ.ง.ด.50 ใช้สำหรับยื่นภาษีประจำปี สำหรับ 1 รอบระยะเวลาบัญชี เช่น 1 มกราคม 2569 – 31 ธันวาคม 2569
• ภ.ง.ด.51 ใช้สำหรับยื่นภาษีครึ่งปี หรือครึ่งรอบระยะเวลาบัญชี เช่น 1 มกราคม 2569 – 30 มิถุนายน 2569

ภ.ง.ด.51 คำนวณอย่างไร?

การคำนวณภาษีตามแบบ ภ.ง.ด.51 ไม่ได้มีวิธีเดียว เพราะต้องดูประเภทของนิติบุคคลก่อนว่าเข้าหลักเกณฑ์คำนวณแบบใด

โดยหลักจะมี 2 วิธี ได้แก่

1. คำนวณจากกึ่งหนึ่งของประมาณการกำไรสุทธิทั้งปี

วิธีนี้ใช้กับบริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลทั่วไปที่ไม่เข้าหลักเกณฑ์การคำนวณจากกำไรสุทธิจริงของรอบ 6 เดือนแรก โดยกิจการต้องประมาณการกำไรสุทธิทางภาษีทั้งปี แล้วนำกึ่งหนึ่งของประมาณการกำไรสุทธิมาคำนวณภาษีเงินได้นิติบุคคลครึ่งปี

ตัวอย่างแนวคิดแบบง่าย ๆ คือ

รายการ	ตัวอย่าง
ประมาณการกำไรสุทธิทั้งปี	2,000,000 บาท
กึ่งหนึ่งของประมาณการกำไรสุทธิ	1,000,000 บาท
นำไปคำนวณภาษีครึ่งปี	ตามอัตราภาษีเงินได้นิติบุคคลที่เกี่ยวข้อง

หมายเหตุ: จำนวน 1,000,000 บาทเป็นฐานกำไรสุทธิครึ่งปีที่นำไปคำนวณภาษี ไม่ใช่จำนวนภาษีที่ต้องชำระ โดยต้องนำไปคำนวณตามอัตราภาษีเงินได้นิติบุคคลและเงื่อนไขของกิจการอีกครั้ง

วิธีนี้ดูเหมือนง่าย แต่จุดยากจริง ๆ คือ “การประมาณการ” เพราะถ้าประมาณต่ำเกินไปมาก อาจไปเจอความเสี่ยงเรื่องประมาณการกำไรสุทธิขาดเกิน 25% ได้

2. คำนวณจากกำไรสุทธิจริงของรอบ 6 เดือนแรก

นิติบุคคลบางประเภท เช่น บริษัทจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย ธนาคารพาณิชย์ บริษัทเงินทุน บริษัทหลักทรัพย์ บริษัทเครดิตฟองซิเอร์ และกิจการอื่นตามหลักเกณฑ์ที่เกี่ยวข้อง จะคำนวณภาษีจากกำไรสุทธิจริงของรอบ 6 เดือนแรก กิจการกลุ่มนี้ควรตรวจสอบเงื่อนไขเรื่องงบการเงิน การสอบทาน และเอกสารที่ต้องแนบกับแบบเพิ่มเติมด้วยค่ะ

วิธีนี้จะอิงตัวเลขจริงมากกว่าการประมาณการทั้งปี ดังนั้นข้อมูลบัญชีครึ่งปีแรกต้องพร้อมและน่าเชื่อถือมากขึ้น

Tip จาก CPD Academy: นุชมักบอกกับนักบัญชีและผู้ประกอบการอยู่เสมอว่า ถ้าเป็นบริษัท SME ทั่วไป อย่าใช้วิธี “เอากำไรปีที่แล้วมาหารสอง” แบบอัตโนมัติทุกปีนะคะ เพราะธุรกิจแต่ละปีไม่เหมือนกัน โดยเฉพาะกิจการที่มีรายได้เป็นโครงการ มีฤดูกาลขายชัดเจน หรือมีรายได้ก้อนใหญ่ช่วงปลายปี ตัวเลขประมาณการจึงต้องพิจารณาแผนธุรกิจจริงประกอบด้วย เพื่อลดความเสี่ยงจากการประมาณการกำไรสุทธิขาดเกินร้อยละ 25 และภาระเงินเพิ่มที่อาจเกิดขึ้นค่ะ

ตัวอย่างคำนวณแบบละเอียด อ่านต่อได้ในบทความ วิธีคำนวณภาษีครึ่งปีนิติบุคคล ภ.ง.ด.51 พร้อมตัวอย่าง ซึ่งจะลงลึกเรื่องสูตร ตัวอย่าง และวิธีเช็กว่าบริษัทควรใช้วิธีใด

ภ.ง.ด.51 ยื่นเมื่อไหร่ ปี 2569?

อีกเรื่องสำคัญคือกำหนดยื่นแบบ ภ.ง.ด.51 โดยกฎหมายกำหนดให้ยื่นภายใน 2 เดือนนับแต่วันสุดท้ายของรอบระยะเวลา 6 เดือนแรกของรอบบัญชีค่ะ

ตัวอย่างเช่น บริษัทที่มีรอบบัญชี 1 มกราคม–31 ธันวาคม จะครบ 6 เดือนแรกในวันที่ 30 มิถุนายน และมีกำหนดยื่นแบบดังนี้

• 31 สิงหาคม 2569 สำหรับการยื่นแบบกระดาษ
• 8 กันยายน 2569 สำหรับการยื่นแบบผ่านระบบอินเทอร์เน็ต ซึ่งได้รับการขยายเวลาเพิ่มเติมอีก 8 วัน

สำหรับปีอื่น ๆ ควรตรวจสอบ ปฏิทินภาษีอากร และประกาศล่าสุดของกรมสรรพากรก่อนยื่นจริงทุกครั้ง เพราะกำหนดเวลาหรือสิทธิขยายเวลาสำหรับการยื่นออนไลน์อาจเปลี่ยนแปลงได้ค่ะ

สำหรับใครที่ต้องการตัวช่วยในการยื่นแบบอย่างถูกวิธีแนะนำอ่านต่อที่นี่ วิธียื่นแบบ ภ.ง.ด.51 ออนไลน์ผ่านระบบสรรพากร แบบ Step by Step

จุดเสี่ยงที่พบบ่อยในการยื่น ภ.ง.ด.51

แม้ว่าแบบ ภ.ง.ด.51 จะเป็นแบบที่นักบัญชีคุ้นเคยดีอยู่แล้ว แต่ก็เป็นจุดที่เกิดความผิดพลาดได้ง่าย โดยเฉพาะถ้าทำแบบรีบ ๆ เมื่อใกล้ถึงวันครบกำหนด

เราลองมาดูจุดเสี่ยงที่มักพบบ่อยในการยื่นแบบ ภ.ง.ด.51 กัน

จุดเสี่ยง	ตัวอย่างที่เจอบ่อย	ควรป้องกันอย่างไร
ใช้วิธีคำนวณผิด	บริษัทควรใช้ประมาณการกำไรสุทธิ แต่กลับใช้กำไรจริง 6 เดือน หรือกลับกัน	เช็กประเภทนิติบุคคลก่อนเริ่มคำนวณ
ประมาณการกำไรต่ำเกินไป	ครึ่งปีหลังมีรายได้ก้อนใหญ่ แต่ไม่ได้นำมารวมในประมาณการ	ตรวจงบประมาณ ประมาณการยอดขาย งานที่มีแนวโน้มเกิดขึ้น และสัญญาที่มีผลต่อรายได้
ลืมรายการปรับปรุงทางภาษี	ใช้กำไรบัญชีตรง ๆ โดยไม่ปรับค่าใช้จ่ายต้องห้ามหรือรายการภาษี	จัดทำตารางกระทบยอดกำไรทางบัญชีกับกำไรทางภาษี
ใช้ตัวเลขครึ่งปีแรกโดยยังไม่ได้ตรวจสอบความครบถ้วน	งบทดลองยังไม่ปิด รายได้/ค่าใช้จ่ายยังไม่ครบ	ปิดบัญชีครึ่งปีให้เรียบร้อยก่อนทำประมาณการ
เครดิตภาษีหัก ณ ที่จ่ายไม่ครบ	หนังสือรับรองหัก ณ ที่จ่ายไม่ครบ หรือยอดไม่ตรงบัญชี	กระทบยอดหนังสือรับรองหัก ณ ที่จ่ายกับบัญชีรายได้
ไม่เก็บหลักฐานประมาณการ	ไม่มีงบประมาณ หรือเหตุผลรองรับว่าทำไมประมาณการเท่านี้	เก็บไฟล์ประมาณการและเหตุผลประกอบไว้ทุกปี
ไม่เช็กความเสี่ยง 25%	ยื่นไปก่อน แล้วค่อยรู้ตอนปลายปีว่ากำไรจริงสูงกว่ามาก	เปรียบเทียบประมาณการกับแนวโน้มกำไรจริงก่อนยื่น

จากประสบการณ์ส่วนตัว จุดที่น่ากลัวที่สุดของนักบัญชีไม่ใช่ “การคำนวณเลขผิดค่ะ” แต่คือ “ประมาณการโดยไม่มีที่มาที่ไป” เพราะถ้าวันหนึ่งต้องอธิบายกับผู้บริหารหรือสรรพากร เราต้องตอบให้ได้ว่าตัวเลขนี้มาจากอะไร ไม่ใช่ตอบว่า “ปีที่แล้วก็ทำแบบนี้ค่ะ” แบบนี้ฟังแล้วใจหายแว๊บเลยค่ะ

เพราะฉะนั้น แนะนำทุกคนว่าควรมีเช็กลิส และตรวจสอบตามขั้นตอนนี้ก่อนนำส่ง Checklist ก่อนยื่นภาษีกลางปี ภ.ง.ด.51 นักบัญชีต้องเช็กอะไรบ้าง

ถ้าประมาณการกำไรสุทธิขาดเกิน 25% ต้องระวังอะไร

หนึ่งในประเด็นสำคัญของ ภ.ง.ด.51 คือกรณี ประมาณการกำไรสุทธิขาดไปเกิน 25% ของกำไรสุทธิจริงทั้งปี โดยไม่มีเหตุอันสมควร

พูดง่าย ๆ คือ ถ้าบริษัทประมาณการกำไรทั้งปีต่ำเกินไปมาก ทำให้ภาษีครึ่งปีที่ชำระไว้ต่ำกว่าที่ควรจะเป็น บริษัทอาจมีความเสี่ยงต้องเสียเงินเพิ่ม

ตัวอย่างสถานการณ์ที่ควรระวัง เช่น

สถานการณ์	ทำไมเสี่ยง
ครึ่งปีแรกขาดทุน แต่ครึ่งปีหลังมีกำไรสูงมาก	ถ้าไม่ใส่แผนกำไรครึ่งปีหลังในประมาณการ ตัวเลขอาจต่ำเกินจริง
มีรายได้ก้อนใหญ่ช่วง Q4	ถ้าเอาตัวเลข 6 เดือนแรก x2 และไม่ได้รวมในประมาณการยอดขายกำไรจริงทั้งปีอาจสูงกว่าประมาณการมาก
ประมาณต้นทุนสูงเกินจริง	ทำให้กำไรประมาณการต่ำกว่าความเป็นจริง
ใช้ตัวเลขปีก่อนโดยไม่ดูข้อมูลปีปัจจุบัน	รูปแบบธุรกิจ รายได้ ต้นทุน หรือโครงการสำคัญอาจเปลี่ยนไป ทำให้ประมาณการคลาดเคลื่อนจากความเป็นจริง
ไม่มีเอกสารรองรับเหตุผล	ต่อให้มีเหตุผลจริง แต่ถ้าไม่มีหลักฐาน ก็อธิบายยาก

Tip จาก CPD Academy: ก่อนยื่น ภ.ง.ด.51 ให้ลองเช็กตัวเลขว่า ถ้ารายได้ครึ่งปีหลังมากกว่าที่คิด 20–30% ภาษีครึ่งปีที่เรายื่นไปยังสมเหตุสมผลไหม ถ้าคำตอบเริ่มไม่มั่นใจ แปลว่าควรกลับไปทบทวนประมาณการอีกครั้งค่ะ

ถ้าต้องการลงลึกเรื่องนี้ แนะนำให้อ่านบทความ ประมาณการกำไรสุทธิขาดเกิน 25% เสี่ยงอะไร และป้องกันอย่างไร ต่อได้เลย

FAQ คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ ภ.ง.ด.51

สรุป: ภ.ง.ด.51 ไม่ใช่แค่แบบภาษีกลางปี แต่เป็นจุดเช็กสุขภาพภาษีของบริษัท

สรุปแล้ว ภ.ง.ด.51 คือแบบแสดงรายการภาษีเงินได้นิติบุคคลสำหรับครึ่งรอบระยะเวลาบัญชี หรือที่หลายคนเรียกว่าภาษีครึ่งปีนิติบุคคล โดยบริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลที่เข้าเงื่อนไขต้องยื่นภายในกำหนดตามมาตรา 67 ทวิ

สิ่งที่นักบัญชีต้องเข้าใจให้ชัดคือ ภ.ง.ด.51 ไม่ได้เป็นแค่การยื่นภาษีให้ทันกำหนด แต่เป็นจุดสำคัญที่ช่วยให้บริษัททบทวนตัวเลขกลางปี ทั้งรายได้ ต้นทุน ค่าใช้จ่าย กำไรสุทธิประมาณการ และภาษีที่อาจต้องจ่ายจริงตอนสิ้นปี

ถ้าทำ ภ.ง.ด.51 แบบรีบ ๆ โดยไม่ได้เช็กตัวเลขให้รอบคอบ ความเสี่ยงที่ตามมาอาจไม่ใช่แค่ยื่นผิดหรือจ่ายภาษีคลาดเคลื่อนเท่านั้น แต่ยังรวมถึงประเด็นสำคัญอย่าง ประมาณการกำไรสุทธิขาดเกิน 25% ซึ่งอาจทำให้บริษัทมีภาระเงินเพิ่มได้ หากไม่มีเหตุผลและหลักฐานรองรับที่เหมาะสม

สุดท้ายแล้วนุชคิดว่า นักบัญชีทุกคนควรตอบให้ได้ว่าแบบภาษีที่เรากรอกไปนั้น

• ตัวเลขประมาณการมาจากข้อมูลอะไร
• ครึ่งปีหลังมีรายได้หรือต้นทุนสำคัญอะไรที่ต้องนำมาคิดเพิ่มไหม
• มีรายการปรับปรุงทางภาษีอะไรที่ยังไม่ได้เช็กหรือเปล่า
• ภาษีหัก ณ ที่จ่ายที่นำมาเครดิตครบถ้วนไหม
• ถ้ากำไรจริงปลายปีสูงกว่าประมาณการมาก เรายังอธิบายเหตุผลได้หรือไม่

เพราะฉะนั้น ก่อนยื่น ภ.ง.ด.51 ทุกครั้ง นักบัญชีควรเตรียม working paper ให้ดี เช็กข้อมูลให้ครบ และเก็บเหตุผลของประมาณการไว้ให้พร้อม อย่ารอให้ถึงปลายปีแล้วค่อยย้อนกลับมาหาคำตอบ เพราะตอนนั้นอาจวุ่นกว่าที่คิดค่ะ

หากอยากเข้าใจการคำนวณภาษีเงินได้นิติบุคคลให้เป็นระบบ ตั้งแต่การปรับกำไรทางบัญชีเป็นกำไรทางภาษี การตรวจรายจ่ายต้องห้าม ไปจนถึงการกรอกแบบ ภ.ง.ด.50 ความรู้ในคอร์สนี้สามารถนำมาประยุกต์ใช้ในการเตรียมข้อมูลและตรวจสอบการคำนวณ ภ.ง.ด.51 ได้ค่ะ

ดูรายละเอียดคอร์ส: กรณีตัวอย่างภาษีเงินได้นิติบุคคลและวิธีกรอกแบบ ภ.ง.ด.50

แหล่งอ้างอิง

1. กรมสรรพากร – แบบ ภ.ง.ด.51 และคำแนะนำการกรอกแบบ

2. กรมสรรพากร – ประมวลรัษฎากร มาตรา 67 ทวิ และมาตรา 67 ตรี

3. กรมสรรพากร – คำสั่งกรมสรรพากรที่ ป.50/2537 เรื่องเหตุอันสมควรกรณีประมาณการกำไรสุทธิขาดเกินร้อยละ 25

4. กรมสรรพากร – ปฏิทินภาษีอากร

5. กรมสรรพากร – สารพันคำถามเกี่ยวกับการยื่นแบบ ภ.ง.ด.51

• Facebook
• Twitter
• Line