ภ.ง.ด.51 คืออะไร คำนวณอย่างไร ยื่นเมื่อไหร่ และจุดเสี่ยงที่บริษัทต้องรู้

• Facebook
• Twitter
• Line

เผยแพร่ครั้งแรก: 27 กรกฎาคม 2022
อัปเดตล่าสุด: 16 กรกฎาคม 2026

ถ้าบริษัทดำเนินธุรกิจมาถึงครึ่งปี นักบัญชีจะมีอีกหนึ่งแบบภาษีที่ต้องเตรียมให้ทัน นั่นคือ ภ.ง.ด.51 หรือแบบแสดงรายการภาษีเงินได้นิติบุคคลครึ่งปี

บทความนี้ CPD Academy จะพาเช็กแบบครบ ๆ ว่า ภ.ง.ด.51 คืออะไร ใครต้องยื่น คำนวณอย่างไร ยื่นเมื่อไหร่ในปี 2569 และมีจุดเสี่ยงอะไรที่บริษัทต้องระวัง โดยเฉพาะเรื่องประมาณการกำไรสุทธิขาดเกิน 25% ซึ่งเป็นประเด็นที่นักบัญชีไม่ควรมองข้าม

ภ.ง.ด.51 คืออะไร?

ภ.ง.ด.51 คือ แบบแสดงรายการภาษีเงินได้นิติบุคคลสำหรับครึ่งรอบระยะเวลาบัญชี ใช้เพื่อคำนวณและยื่นภาษีเงินได้นิติบุคคลระหว่างปี ก่อนที่จะไปยื่น ภ.ง.ด.50 ตอนสิ้นรอบบัญชี

พูดให้ง่ายขึ้น ถ้า ภ.ง.ด.50 คือการสรุปภาษีทั้งปีหลังปิดงบ ภ.ง.ด.51 ก็คือการ “เช็กภาษีกลางปี” ว่าปีนี้บริษัทน่าจะมีกำไรเท่าไร ต้องเสียภาษีครึ่งปีประมาณเท่าไร และมีความเสี่ยงอะไรที่ควรรีบเห็นตั้งแต่ตอนนี้

และรู้ไหมคะว่า สิ่งที่นักบัญชีและเจ้าของธุรกิจมักพลาดอยู่ตลอด คือ การมองว่า ภ.ง.ด.51 เป็นแค่งานยื่นแบบให้ทันกำหนดแต่จริง ๆ แล้วแบบภาษีครึ่งปีนี้สำคัญมาก เพราะเป็นจุดที่ช่วยให้เราเห็นตั้งแต่กลางปีว่า

• รายได้ปีนี้โตขึ้นหรือลดลง
• ต้นทุนเริ่มสูงผิดปกติไหม
• กำไรปลายปีอาจกระโดดหรือเปล่า
• ภาษีปลายปีจะหนักเกินคาดไหม
• ประมาณการกำไรสุทธิมีโอกาสขาดเกิน 25% หรือไม่

ดังนั้น ภ.ง.ด.51 ไม่ใช่แค่ “แบบภาษีกลางปี” แต่เป็นเครื่องมือที่ช่วยให้นักบัญชีและผู้บริหารเช็กสุขภาพภาษีของบริษัทตั้งแต่ครึ่งปีแรกเลยค่ะ

ใครต้องยื่น ภ.ง.ด.51

โดยทั่วไป บริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลที่มีรอบระยะเวลาบัญชีไม่น้อยกว่า 12 เดือน และมีหน้าที่เสียภาษีเงินได้นิติบุคคลจากกำไรสุทธิ ต้องพิจารณายื่น แบบ ภ.ง.ด.51 ทั้งนี้ ควรตรวจสอบประเภทกิจการและลักษณะรอบบัญชีตามข้อเท็จจริงของกิจการอีกครั้งค่ะ

ตัวอย่างกิจการที่ต้องพิจารณายื่น ภ.ง.ด.51 ได้แก่

• บริษัทจำกัด
• ห้างหุ้นส่วนจำกัด
• บริษัทมหาชนจำกัด
• บริษัทจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์
• ธนาคารพาณิชย์ บริษัทเงินทุน บริษัทหลักทรัพย์

จุดที่ต้องระวังคือ อย่าดูแค่ว่า “ปีนี้มีกำไรหรือไม่มีกำไร” แล้วสรุปเองว่าจะยื่นหรือไม่ยื่น เพราะหน้าที่การยื่นแบบขึ้นอยู่กับสถานะของนิติบุคคลและรอบระยะเวลาบัญชีด้วย

Tip จาก CPD Academy: หากเป็นบริษัทที่เพิ่งจดทะเบียนใหม่ ให้ตรวจสอบว่ารอบระยะเวลาบัญชีแรกครบ 12 เดือนหรือไม่ หากรอบบัญชีแรกน้อยกว่า 12 เดือน โดยทั่วไปไม่ต้องยื่น ภ.ง.ด.51 สำหรับรอบนั้น แต่เมื่อเข้าสู่รอบบัญชีปกติแล้ว ควรตรวจสอบหน้าที่ยื่นอีกครั้งค่ะ

ภ.ง.ด.51 ต่างจาก ภ.ง.ด.50 อย่างไร

จริง ๆ แล้ว ภ.ง.ด.50 และ ภ.ง.ด.51 เป็นแบบภาษีเงินได้นิติบุคคลเหมือนกัน แต่ใช้คนละช่วงเวลาและมีวัตถุประสงค์ต่างกัน ไม่ใช่แตกต่างกันแค่เลขกำกับแบบเท่านั้นค่ะ

• ภ.ง.ด.50 ใช้สำหรับยื่นภาษีประจำปี สำหรับ 1 รอบระยะเวลาบัญชี เช่น 1 มกราคม 2569 – 31 ธันวาคม 2569
• ภ.ง.ด.51 ใช้สำหรับยื่นภาษีครึ่งปี หรือครึ่งรอบระยะเวลาบัญชี เช่น 1 มกราคม 2569 – 30 มิถุนายน 2569

ภ.ง.ด.51 คำนวณอย่างไร?

การคำนวณภาษีตามแบบ ภ.ง.ด.51 ไม่ได้มีวิธีเดียว เพราะต้องดูประเภทของนิติบุคคลก่อนว่าเข้าหลักเกณฑ์คำนวณแบบใด

โดยหลักจะมี 2 วิธี ได้แก่

1. คำนวณจากกึ่งหนึ่งของประมาณการกำไรสุทธิทั้งปี

วิธีนี้ใช้กับบริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลทั่วไปที่ไม่เข้าหลักเกณฑ์การคำนวณจากกำไรสุทธิจริงของรอบ 6 เดือนแรก โดยกิจการต้องประมาณการกำไรสุทธิทางภาษีทั้งปี แล้วนำกึ่งหนึ่งของประมาณการกำไรสุทธิมาคำนวณภาษีเงินได้นิติบุคคลครึ่งปี

ตัวอย่างแนวคิดแบบง่าย ๆ คือ

รายการ	ตัวอย่าง
ประมาณการกำไรสุทธิทั้งปี	2,000,000 บาท
กึ่งหนึ่งของประมาณการกำไรสุทธิ	1,000,000 บาท
นำไปคำนวณภาษีครึ่งปี	ตามอัตราภาษีเงินได้นิติบุคคลที่เกี่ยวข้อง

หมายเหตุ: จำนวน 1,000,000 บาทเป็นฐานกำไรสุทธิครึ่งปีที่นำไปคำนวณภาษี ไม่ใช่จำนวนภาษีที่ต้องชำระ โดยต้องนำไปคำนวณตามอัตราภาษีเงินได้นิติบุคคลและเงื่อนไขของกิจการอีกครั้ง

วิธีนี้ดูเหมือนง่าย แต่จุดยากจริง ๆ คือ “การประมาณการ” เพราะถ้าประมาณต่ำเกินไปมาก อาจไปเจอความเสี่ยงเรื่องประมาณการกำไรสุทธิขาดเกิน 25% ได้

2. คำนวณจากกำไรสุทธิจริงของรอบ 6 เดือนแรก

นิติบุคคลบางประเภท เช่น บริษัทจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย ธนาคารพาณิชย์ บริษัทเงินทุน บริษัทหลักทรัพย์ บริษัทเครดิตฟองซิเอร์ และกิจการอื่นตามหลักเกณฑ์ที่เกี่ยวข้อง จะคำนวณภาษีจากกำไรสุทธิจริงของรอบ 6 เดือนแรก กิจการกลุ่มนี้ควรตรวจสอบเงื่อนไขเรื่องงบการเงิน การสอบทาน และเอกสารที่ต้องแนบกับแบบเพิ่มเติมด้วยค่ะ

วิธีนี้จะอิงตัวเลขจริงมากกว่าการประมาณการทั้งปี ดังนั้นข้อมูลบัญชีครึ่งปีแรกต้องพร้อมและน่าเชื่อถือมากขึ้น

Tip จาก CPD Academy: นุชมักบอกกับนักบัญชีและผู้ประกอบการอยู่เสมอว่า ถ้าเป็นบริษัท SME ทั่วไป อย่าใช้วิธี “เอากำไรปีที่แล้วมาหารสอง” แบบอัตโนมัติทุกปีนะคะ เพราะธุรกิจแต่ละปีไม่เหมือนกัน โดยเฉพาะกิจการที่มีรายได้เป็นโครงการ มีฤดูกาลขายชัดเจน หรือมีรายได้ก้อนใหญ่ช่วงปลายปี ตัวเลขประมาณการจึงต้องพิจารณาแผนธุรกิจจริงประกอบด้วย เพื่อลดความเสี่ยงจากการประมาณการกำไรสุทธิขาดเกินร้อยละ 25 และภาระเงินเพิ่มที่อาจเกิดขึ้นค่ะ

ตัวอย่างคำนวณแบบละเอียด อ่านต่อได้ในบทความ วิธีคำนวณภาษีครึ่งปีนิติบุคคล ภ.ง.ด.51 พร้อมตัวอย่าง ซึ่งจะลงลึกเรื่องสูตร ตัวอย่าง และวิธีเช็กว่าบริษัทควรใช้วิธีใด

ภ.ง.ด.51 ยื่นเมื่อไหร่ ปี 2569?

อีกเรื่องสำคัญคือกำหนดยื่นแบบ ภ.ง.ด.51 โดยกฎหมายกำหนดให้ยื่นภายใน 2 เดือนนับแต่วันสุดท้ายของรอบระยะเวลา 6 เดือนแรกของรอบบัญชีค่ะ

ตัวอย่างเช่น บริษัทที่มีรอบบัญชี 1 มกราคม–31 ธันวาคม จะครบ 6 เดือนแรกในวันที่ 30 มิถุนายน และมีกำหนดยื่นแบบดังนี้

• 31 สิงหาคม 2569 สำหรับการยื่นแบบกระดาษ
• 8 กันยายน 2569 สำหรับการยื่นแบบผ่านระบบอินเทอร์เน็ต ซึ่งได้รับการขยายเวลาเพิ่มเติมอีก 8 วัน

สำหรับปีอื่น ๆ ควรตรวจสอบ ปฏิทินภาษีอากร และประกาศล่าสุดของกรมสรรพากรก่อนยื่นจริงทุกครั้ง เพราะกำหนดเวลาหรือสิทธิขยายเวลาสำหรับการยื่นออนไลน์อาจเปลี่ยนแปลงได้ค่ะ

จุดเสี่ยงที่พบบ่อยในการยื่น ภ.ง.ด.51

แม้ว่าแบบ ภ.ง.ด.51 จะเป็นแบบที่นักบัญชีคุ้นเคยดีอยู่แล้ว แต่ก็เป็นจุดที่เกิดความผิดพลาดได้ง่าย โดยเฉพาะถ้าทำแบบรีบ ๆ เมื่อใกล้ถึงวันครบกำหนด

เราลองมาดูจุดเสี่ยงที่มักพบบ่อยในการยื่นแบบ ภ.ง.ด.51 กัน

จุดเสี่ยง	ตัวอย่างที่เจอบ่อย	ควรป้องกันอย่างไร
ใช้วิธีคำนวณผิด	บริษัทควรใช้ประมาณการกำไรสุทธิ แต่กลับใช้กำไรจริง 6 เดือน หรือกลับกัน	เช็กประเภทนิติบุคคลก่อนเริ่มคำนวณ
ประมาณการกำไรต่ำเกินไป	ครึ่งปีหลังมีรายได้ก้อนใหญ่ แต่ไม่ได้นำมารวมในประมาณการ	ตรวจงบประมาณ ประมาณการยอดขาย งานที่มีแนวโน้มเกิดขึ้น และสัญญาที่มีผลต่อรายได้
ลืมรายการปรับปรุงทางภาษี	ใช้กำไรบัญชีตรง ๆ โดยไม่ปรับค่าใช้จ่ายต้องห้ามหรือรายการภาษี	จัดทำตารางกระทบยอดกำไรทางบัญชีกับกำไรทางภาษี
ใช้ตัวเลขครึ่งปีแรกโดยยังไม่ได้ตรวจสอบความครบถ้วน	งบทดลองยังไม่ปิด รายได้/ค่าใช้จ่ายยังไม่ครบ	ปิดบัญชีครึ่งปีให้เรียบร้อยก่อนทำประมาณการ
เครดิตภาษีหัก ณ ที่จ่ายไม่ครบ	หนังสือรับรองหัก ณ ที่จ่ายไม่ครบ หรือยอดไม่ตรงบัญชี	กระทบยอดหนังสือรับรองหัก ณ ที่จ่ายกับบัญชีรายได้
ไม่เก็บหลักฐานประมาณการ	ไม่มีงบประมาณ หรือเหตุผลรองรับว่าทำไมประมาณการเท่านี้	เก็บไฟล์ประมาณการและเหตุผลประกอบไว้ทุกปี
ไม่เช็กความเสี่ยง 25%	ยื่นไปก่อน แล้วค่อยรู้ตอนปลายปีว่ากำไรจริงสูงกว่ามาก	เปรียบเทียบประมาณการกับแนวโน้มกำไรจริงก่อนยื่น

จากประสบการณ์ส่วนตัว จุดที่น่ากลัวที่สุดของนักบัญชีไม่ใช่ “การคำนวณเลขผิดค่ะ” แต่คือ “ประมาณการโดยไม่มีที่มาที่ไป” เพราะถ้าวันหนึ่งต้องอธิบายกับผู้บริหารหรือสรรพากร เราต้องตอบให้ได้ว่าตัวเลขนี้มาจากอะไร ไม่ใช่ตอบว่า “ปีที่แล้วก็ทำแบบนี้ค่ะ” แบบนี้ฟังแล้วใจหายแว๊บเลยค่ะ

ถ้าประมาณการกำไรสุทธิขาดเกิน 25% ต้องระวังอะไร

หนึ่งในประเด็นสำคัญของ ภ.ง.ด.51 คือกรณี ประมาณการกำไรสุทธิขาดไปเกิน 25% ของกำไรสุทธิจริงทั้งปี โดยไม่มีเหตุอันสมควร

พูดง่าย ๆ คือ ถ้าบริษัทประมาณการกำไรทั้งปีต่ำเกินไปมาก ทำให้ภาษีครึ่งปีที่ชำระไว้ต่ำกว่าที่ควรจะเป็น บริษัทอาจมีความเสี่ยงต้องเสียเงินเพิ่ม

ตัวอย่างสถานการณ์ที่ควรระวัง เช่น

สถานการณ์	ทำไมเสี่ยง
ครึ่งปีแรกขาดทุน แต่ครึ่งปีหลังมีกำไรสูงมาก	ถ้าไม่ใส่แผนกำไรครึ่งปีหลังในประมาณการ ตัวเลขอาจต่ำเกินจริง
มีรายได้ก้อนใหญ่ช่วง Q4	ถ้าเอาตัวเลข 6 เดือนแรก x2 และไม่ได้รวมในประมาณการยอดขายกำไรจริงทั้งปีอาจสูงกว่าประมาณการมาก
ประมาณต้นทุนสูงเกินจริง	ทำให้กำไรประมาณการต่ำกว่าความเป็นจริง
ใช้ตัวเลขปีก่อนโดยไม่ดูข้อมูลปีปัจจุบัน	รูปแบบธุรกิจ รายได้ ต้นทุน หรือโครงการสำคัญอาจเปลี่ยนไป ทำให้ประมาณการคลาดเคลื่อนจากความเป็นจริง
ไม่มีเอกสารรองรับเหตุผล	ต่อให้มีเหตุผลจริง แต่ถ้าไม่มีหลักฐาน ก็อธิบายยาก

Tip จาก CPD Academy: ก่อนยื่น ภ.ง.ด.51 ให้ลองเช็กตัวเลขว่า ถ้ารายได้ครึ่งปีหลังมากกว่าที่คิด 20–30% ภาษีครึ่งปีที่เรายื่นไปยังสมเหตุสมผลไหม ถ้าคำตอบเริ่มไม่มั่นใจ แปลว่าควรกลับไปทบทวนประมาณการอีกครั้งค่ะ

ถ้าต้องการลงลึกเรื่องนี้ แนะนำให้อ่านบทความ ประมาณการกำไรสุทธิขาดเกิน 25% เสี่ยงอะไร และป้องกันอย่างไร ต่อได้เลย

อ่านต่อเรื่องภาษีครึ่งปี ภ.ง.ด.51

ถ้าอ่านมาถึงตรงนี้ น่าจะเห็นภาพรวมแล้วว่า ภ.ง.ด.51 คืออะไร ใครต้องยื่น คำนวณอย่างไร และมีจุดเสี่ยงอะไรที่บริษัทต้องระวังบ้าง

แต่ในการทำงานจริง นักบัญชียังต้องตอบคำถามต่ออีกหลายเรื่อง เช่น คำนวณจากตัวเลขไหน ต้องเตรียมเอกสารอะไรบ้าง ยื่นออนไลน์อย่างไร หรือถ้าประมาณการกำไรสุทธิขาดเกิน 25% จะเสี่ยงแค่ไหน

เพื่อให้เข้าใจครบขึ้น แนะนำให้อ่านต่อในบทความที่เกี่ยวข้อง เรื่องภาษีครึ่งปีตามนี้ได้เลยค่ะ

ถ้าอยากรู้เรื่องนี้	อ่านต่อบทความ
อยากรู้วิธีคำนวณ ภ.ง.ด.51 แบบละเอียด พร้อมตัวอย่าง	วิธีคำนวณภาษีครึ่งปีนิติบุคคล ภ.ง.ด.51 พร้อมตัวอย่าง
อยากมี checklist ก่อนยื่นจริง ไม่ให้ตกหล่น	Checklist ก่อนยื่นภาษีกลางปี ภ.ง.ด.51 นักบัญชีต้องเช็กอะไรบ้าง
อยากยื่นแบบออนไลน์ตามขั้นตอน	วิธียื่นแบบ ภ.ง.ด.51 ออนไลน์ผ่านระบบสรรพากร แบบ Step by Step
กังวลเรื่องประมาณการกำไรสุทธิขาดเกิน 25%	ประมาณการกำไรสุทธิขาดเกิน 25% เสี่ยงอะไร และป้องกันอย่างไร

Tip จาก CPD Academy: ถ้าเป็นนักบัญชีที่ต้องรับผิดชอบ ภ.ง.ด.51 หลายบริษัท แนะนำให้อ่านบทความนี้เป็นภาพรวมก่อน แล้วค่อยเลือกอ่านบทความที่เกี่ยวข้องตามเรื่องที่ต้องการลงลึก เพราะบทความแต่ละส่วนจะช่วยให้เตรียมข้อมูล คำนวณ และตรวจความเสี่ยงก่อนยื่นจริงได้ครบขึ้นค่ะ

FAQ คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ ภ.ง.ด.51

สรุป: ภ.ง.ด.51 ไม่ใช่แค่แบบภาษีกลางปี แต่เป็นจุดเช็กสุขภาพภาษีของบริษัท

สรุปแล้ว ภ.ง.ด.51 คือแบบแสดงรายการภาษีเงินได้นิติบุคคลสำหรับครึ่งรอบระยะเวลาบัญชี หรือที่หลายคนเรียกว่าภาษีครึ่งปีนิติบุคคล โดยบริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลที่เข้าเงื่อนไขต้องยื่นภายในกำหนดตามมาตรา 67 ทวิ

สิ่งที่นักบัญชีต้องเข้าใจให้ชัดคือ ภ.ง.ด.51 ไม่ได้เป็นแค่การยื่นภาษีให้ทันกำหนด แต่เป็นจุดสำคัญที่ช่วยให้บริษัททบทวนตัวเลขกลางปี ทั้งรายได้ ต้นทุน ค่าใช้จ่าย กำไรสุทธิประมาณการ และภาษีที่อาจต้องจ่ายจริงตอนสิ้นปี

ถ้าทำ ภ.ง.ด.51 แบบรีบ ๆ โดยไม่ได้เช็กตัวเลขให้รอบคอบ ความเสี่ยงที่ตามมาอาจไม่ใช่แค่ยื่นผิดหรือจ่ายภาษีคลาดเคลื่อนเท่านั้น แต่ยังรวมถึงประเด็นสำคัญอย่าง ประมาณการกำไรสุทธิขาดเกิน 25% ซึ่งอาจทำให้บริษัทมีภาระเงินเพิ่มได้ หากไม่มีเหตุผลและหลักฐานรองรับที่เหมาะสม

สุดท้ายแล้วนุชคิดว่า นักบัญชีทุกคนควรตอบให้ได้ว่าแบบภาษีที่เรากรอกไปนั้น

• ตัวเลขประมาณการมาจากข้อมูลอะไร
• ครึ่งปีหลังมีรายได้หรือต้นทุนสำคัญอะไรที่ต้องนำมาคิดเพิ่มไหม
• มีรายการปรับปรุงทางภาษีอะไรที่ยังไม่ได้เช็กหรือเปล่า
• ภาษีหัก ณ ที่จ่ายที่นำมาเครดิตครบถ้วนไหม
• ถ้ากำไรจริงปลายปีสูงกว่าประมาณการมาก เรายังอธิบายเหตุผลได้หรือไม่

เพราะฉะนั้น ก่อนยื่น ภ.ง.ด.51 ทุกครั้ง นักบัญชีควรเตรียม working paper ให้ดี เช็กข้อมูลให้ครบ และเก็บเหตุผลของประมาณการไว้ให้พร้อม อย่ารอให้ถึงปลายปีแล้วค่อยย้อนกลับมาหาคำตอบ เพราะตอนนั้นอาจวุ่นกว่าที่คิดค่ะ

หากอยากเข้าใจการคำนวณภาษีเงินได้นิติบุคคลให้เป็นระบบ ตั้งแต่การปรับกำไรทางบัญชีเป็นกำไรทางภาษี การตรวจรายจ่ายต้องห้าม ไปจนถึงการกรอกแบบ ภ.ง.ด.50 ความรู้ในคอร์สนี้สามารถนำมาประยุกต์ใช้ในการเตรียมข้อมูลและตรวจสอบการคำนวณ ภ.ง.ด.51 ได้ค่ะ

ดูรายละเอียดคอร์ส: กรณีตัวอย่างภาษีเงินได้นิติบุคคลและวิธีกรอกแบบ ภ.ง.ด.50

แหล่งอ้างอิง

1. กรมสรรพากร – แบบ ภ.ง.ด.51 และคำแนะนำการกรอกแบบ

2. กรมสรรพากร – ประมวลรัษฎากร มาตรา 67 ทวิ และมาตรา 67 ตรี

3. กรมสรรพากร – คำสั่งกรมสรรพากรที่ ป.50/2537 เรื่องเหตุอันสมควรกรณีประมาณการกำไรสุทธิขาดเกินร้อยละ 25

4. กรมสรรพากร – ปฏิทินภาษีอากร

5. กรมสรรพากร – สารพันคำถามเกี่ยวกับการยื่นแบบ ภ.ง.ด.51

• Facebook
• Twitter
• Line