CPD ผู้สอบบัญชี เก็บไม่ครบ ยื่นไม่ทัน แก้ไขอย่างไร?

• Facebook
• Twitter
• Line

เผยแพร่ครั้งแรก: 31 ธันวาคม 2025
อัปเดตล่าสุด: 31 ธันวาคม 2025

อาชีพผู้สอบบัญชี (CPA) เป็นหนึ่งในอาชีพที่มีงานยุ่งตลอดทั้งปี โดยเฉพาะช่วงปลายปีที่ต้องเตรียมตัวตรวจสอบงบการเงิน นัดลูกค้า ส่งหนังสือยืนยันยอด และตรวจนับสินค้าคงเหลือ จนทำให้ผู้สอบบัญชีหลายท่านเผลอพลาดเรื่องสำคัญอย่างการ ยื่นชั่วโมง CPD ของผู้สอบบัญชี

รู้ตัวอีกที ก็เลย Deadline ไปแล้วเก็บชั่วโมง CPD ไม่ซะแล้ว คำถามที่ตามมาในหัว คือ CPD ผู้สอบบัญชีเก็บไม่ครบ ยื่นไม่ทัน จะมีผลอะไรไหม และต้องแก้ไขอย่างไร?

บทความนี้ CPD Academy จะสรุปทุกประเด็นสำคัญเกี่ยวกับ CPD ของผู้สอบบัญชี ตั้งแต่จำนวนชั่วโมงที่ต้องเก็บ ผลกระทบหากยื่นไม่ครบ ไปจนถึงขั้นตอนการแก้ไขอย่างถูกต้องตามข้อบังคับของสภาวิชาชีพบัญชี

CPD ผู้สอบบัญชีต้องเก็บปีละกี่ชั่วโมง?

ผู้สอบบัญชีรับอนุญาต (CPA) ต้องเก็บชั่วโมง CPD อย่างน้อย 40 ชั่วโมงต่อปี โดยแบ่งออกเป็น 2 ประเภท คือ

1. ชั่วโมง CPD ที่เป็นทางการ อย่างน้อย 20 ชั่วโมงต่อปี แบ่งเป็นวิชาบัญชีหรือการสอบบัญชีไม่น้อยกว่า 10 ชั่วโมง และเนื้อหาเกี่ยวกับจรรยาบรรณของผู้ประกอบวิชาชีพบัญชีไม่น้อยกว่าหนึ่งชั่วโมง รวมทั้งเนื้อหาด้านอื่นตามประกาศของสภาวิชาชีพบัญชี
2. ชั่วโมง CPD ที่ไม่เป็นทางการ อย่างน้อย 20 ชั่วโมงต่อปี

หมายเหตุ: ชั่วโมงที่เกินจาก CPD ที่เป็นทางการ สามารถนับรวมเป็น CPD ไม่เป็นทางการได้

ถ้าอ่านแล้วยังงงๆ อยู่ แนะนำ Save ภาพสรุปนี้เก็บไว้เช็คตัวเองได้ค่ะ

CPD ผู้สอบบัญชีต้องยื่นเมื่อไหร่ และยื่นช้าได้ไหม?

ชั่วโมง CPD ของผู้สอบบัญชีที่อบรมภายในปีใด ต้อง ยื่นต่อสภาวิชาชีพบัญชีภายในวันสุดท้ายของปีปฏิทินนั้น

ตัวอย่าง

• อบรมปี 2568 → ต้องยื่นชั่วโมง CPD ภายในวันที่ 31 ธันวาคม 2568
• หลังจากนั้น ระบบของสภาวิชาชีพบัญชีจะปิดทันที

ผู้สอบบัญชีเก็บ CPD ไม่ครบ มีบทลงโทษอะไรบ้าง?

หากผู้สอบบัญชีเก็บ CPD ไม่ครบหรือยื่นไม่ทัน ไม่มีค่าปรับทางการเงิน แต่มีความเสี่ยงด้านวิชาชีพที่สำคัญ ได้แก่

ผลกระทบเมื่อ ผู้สอบบัญชี CPD ไม่ครบ

อ้างอิงตาม ข้อบังคับสภาวิชาชีพบัญชีว่าด้วยหลักเกณฑ์ และวิธีการเข้ารับการฝึกอบรมหรือเข้าร่วมประชุมสัมมนา ของผู้สอบบัญชีรับอนุญาต พ.ศ. 2559 ข้อ 22

ประเด็น	ผลกระทบ
ใบอนุญาต CPA	อาจถูกสั่งพักใช้
การลงนามงบ	ไม่สามารถเซ็นรับรองงบการเงินได้
มีเงื่อนไขเพิ่มเติม	ต้องปฏิบัติตามที่สภาวิชาชีพบัญชีกำหนด

ประเด็นนี้ถือว่าสำคัญมากแบบกาดอกจันเน้นๆ โดยเฉพาะผู้สอบบัญชีที่มีการลงนามงบการเงินในช่วงที่ CPD ยังไม่ครบถ้วน

จากประสบการณ์ของ CPD Academy พบผู้สอบบัญชีจำนวนไม่น้อย มักรู้ตัวว่า CPD ไม่ครบหลังจากผ่านสิ้นปีไปแล้ว ซึ่งกรณีที่พบบ่อย คือ อบรมครบแล้วแต่ลืมยื่น หรืออบรมขาดเพียงไม่กี่ชั่วโมง แต่ก็ส่งผลทำให้เสียเวลาดำเนินการแก้ไขกับทางสภาวิชาชีพบัญชีพอสมควรเลยค่ะ แถมยังมีความเสี่ยงกับงบที่ลงนามในระหว่างนั้นด้วยค่ะ

วิธีแก้ไขกรณี CPD ผู้สอบบัญชีเก็บไม่ครบ ยื่นไม่ทัน (ตามแนวปฏิบัติสภาวิชาชีพบัญชี)

สภาวิชาชีพบัญชีได้แบ่งแนวทางการแก้ไขปัญหากรณีผู้สอบบัญชีไม่ยื่นหรือยื่นชั่วโมง CPD ไม่ครบ ออกเป็น 2 กรณีหลัก ซึ่งผู้สอบบัญชีควรตรวจสอบสถานะของตนเองให้ถูกต้องก่อนดำเนินการแก้ไขค่ะ

กรณีที่ 1 พัฒนาความรู้ต่อเนื่องทางวิชาชีพ (CPD) ครบถ้วนแล้ว แต่ไม่ได้ยื่นภายในเวลาที่กำหนด

กรณีนี้หมายถึง ผู้สอบบัญชีได้ อบรม CPD ครบตามเกณฑ์ภายในปีปฏิทินแล้ว แต่ ไม่ได้ยื่นหลักฐานหรือแจ้งชั่วโมง CPD ต่อสภาวิชาชีพบัญชีภายในเวลาที่กำหนด

แนวทางแก้ไข

• จัดเตรียมเอกสารหลักฐานการอบรม CPD ที่ครบถ้วนในปีที่ผ่านมา
• จัดทำ หนังสือชี้แจงเหตุพฤติการณ์ที่จำเป็น ระบุสาเหตุที่ไม่สามารถยื่นได้ทันเวลา
• ยื่นเอกสารต่อสภาวิชาชีพบัญชีเพื่อขอพิจารณา

ในกรณีนี้ ไม่จำเป็นต้องอบรม CPD เพิ่ม เนื่องจากชั่วโมงการพัฒนาความรู้ครบถ้วนแล้ว แต่ต้องชี้แจงเหตุและดำเนินการให้ถูกต้องตามขั้นตอนที่สภากำหนด

กรณีที่ 2 พัฒนาความรู้ต่อเนื่องทางวิชาชีพ (CPD) ไม่ครบถ้วนภายในปี

กรณีนี้หมายถึง ผู้สอบบัญชี อบรม CPD ไม่ครบตามเกณฑ์ 40 ชั่วโมงภายในปีปฏิทิน ไม่ว่าจะยื่นหรือไม่ยื่นชั่วโมงก็ตาม ถือว่าเป็นกรณีที่ต้องแก้ไขเพิ่มเติม

แนวทางแก้ไข

1.รีบอบรมชดเชยในปีถัดไปให้ครบถ้วน

เมื่อเรารู้ตัวว่าอบรมไม่ครบ ให้เช็กจำนวนชั่วโมงที่ขาดไป แล้วรีบอบรมให้ครบถ้วนอย่างเร็วที่สุด จากนั้นแจ้งชั่วโมง CPD แก่สภาวิชาชีพบัญชีให้เรียบร้อย

ข้อสังเกต สำหรับการแจ้งชั่วโมงชดเชย หากเป็นการอบรมชดเชยในปีถัดไป การแจ้งชั่วโมงในระบบสภาวิชาชีพบัญชีก็จะต้องแจ้งในปีถัดไป ไม่สามารถแจ้งย้อนหลังของปีที่ขาดได้

เช่น ถ้าอบรมในปี 2568 ไม่ครบถ้วน ปี 2569 เราอบรมชดเชยแล้ว ก็จะต้องแจ้งชั่วโมงในปี 2569 ตามที่หน้าหนังสือรับรองระบุ

2.ยื่นหนังสือชี้แจงเหตุพฤติการณ์ที่จำเป็น

นอกจากจะต้องอบรมให้ครบโดยเร็วที่สุดแล้ว ข้อบังคับสภาวิชาชีพบัญชีกำหนดไว้ว่าผู้สอบบัญชีต้องยื่นหนังสือชี้แจ้งเหตุพฤติการณ์จำเป็น และเอกสารอื่นๆ เพิ่มเติม แก่สภาวิชาชีพบัญชีภายในหนึ่งเดือนนับจากวันที่พฤติการณ์จำเป็นนั้นได้สิ้นสุดลง

กดดาวน์โหลดเอกสารและดูตัวอย่างประกอบตามนี้

• หนังสือชี้แจงเหตุพฤติการณ์ที่จำเป็น

• แบบฟอร์มการศึกษาต่อเนื่องทางวิชาชีพของผู้สอบบัญชีรับอนุญาต(ผส.10)

• หนังสือมอบอำนาจ พร้อมแนบสำเนาบัตรประจำตัวประชาชนของผู้สอบบัญชีและรับรองสำเนาถูกต้อง

• หนังสือยินยอมให้เปิดเผยข้อมูล เอกสารนี้ใช้เพื่อดำเนินการตรวจสอบการลงลายมือชื่อในงบการเงินในช่วงเวลาที่ไม่ยื่นชั่วโมง CPD ให้ครบถ้วน

เมื่อเตรียมเอกสารทุกอย่างครบถ้วนแล้ว ให้นำส่งแก่สภาวิชาชีพได้เลยจ้า

สรุปความแตกต่างของทั้ง 2 กรณี

ประเด็น	กรณีที่ 1 อบรมครบ แต่ไม่ได้ยื่น	กรณีที่ 2 อบรมไม่ครบ และไม่ได้ยื่น
ชั่วโมง CPD	ครบตามเกณฑ์	ไม่ครบ
ต้องอบรมเพิ่ม	ไม่ต้อง	ต้องอบรมชดเชย
ต้องชี้แจง	ต้อง	ต้อง
ความเสี่ยง	ต่ำกว่า	สูงกว่า

คำแนะนำสำหรับผู้สอบบัญชี

ก่อนดำเนินการแก้ไข ควรตรวจสอบให้ชัดเจนว่าตนเองอยู่ใน กรณีที่ 1 หรือกรณีที่ 2 เพราะแนวทางแก้ไขแตกต่างกัน และส่งผลต่อสถานะใบอนุญาตผู้สอบบัญชีอีกด้วยนะคะ

สรุปวิธีการแก้ไขทั้งหมด

ทั้งหมดนี้เป็นวิธีการแก้ไขกรณีที่ผู้สอบบัญชีพลาด ลืมยื่นชั่วโมง CPD หรืออบรม CPD ไม่ครบถ้วนในระหว่างปี แม้ไม่มีค่าปรับแต่ว่าต้องชี้แจงเพิ่มเติม และมีเอกสารเยอะเลยค่ะ

ทางที่ดีแนะนำผู้สอบบัญชีให้รักษาสถานะตัวเองไว้ในแต่ละปีให้ครบถ้วน จะได้ไม่ต้องมาเสียเวลาในการแก้ปัญหาในภายหลังค่ะ

อยากทำความเข้าใจเพิ่มเติมเกี่ยวกับการยื่นแก้ไขเก็บ CPD กรณีที่ 2 เก็บชั่วโมง CPD ของผู้สอบบัญชีไม่ครบ ดูขั้นตอนในคลิปนี้ได้เลย

คำถามที่พบบ่อย

และสำหรับเพื่อนๆ ผู้สอบบัญชีคนไหนที่กำลังมองหาคอร์สอบรม CPD ชดเชยอยู่ คลิกที่ภาพเพื่อดูคอร์สอบรมของ CPD Academy ได้เลยนะคะ

• Facebook
• Twitter
• Line