เผยแพร่ครั้งแรก: 8 มีนาคม 2022
อัปเดตล่าสุด: 17 พฤศจิกายน 2026
ทำบัญชีก็ต้องทำ งานธุรการก็ต้องดู ไหนจะงานประสานงานและงานด่วนจากหัวหน้าอีก จนบางวันไม่รู้ว่าควรเริ่มอะไรก่อน เคยเจอไหมคะ?
นักบัญชีทำงานหลายหน้าที่ ไม่ได้เจอแค่ปัญหางานเยอะ แต่ยังต้องรับผิดชอบหลายบทบาทพร้อมกัน บทความนี้ CPD Academy สรุป 5 วิธีจัดการงาน ตั้งแต่แบ่งความรับผิดชอบ จัดลำดับงาน ไปจนถึงสื่อสารกับหัวหน้า เพื่อช่วยให้ทำงานเป็นระบบและไม่ต้องรับทุกอย่างไว้คนเดียวค่ะ
นักบัญชีที่ต้องทำหลายหน้าที่พร้อมกัน เจอปัญหาอะไรบ่อยที่สุด
ในบริษัทขนาดเล็ก นักบัญชีหนึ่งคนอาจดูแลทั้งบัญชี ภาษี งานจ่ายเงิน ประสานงานกับธนาคาร และช่วยงานธุรการด้วยค่ะ
ปัญหาที่มักเจอมี 4 เรื่อง
- งานหลายฝ่ายเข้ามาพร้อมกัน: แต่ละฝ่ายมีงานที่ต้องการให้เสร็จก่อน
- หน้าที่ไม่ชัดเจน: ไม่รู้ว่างานไหนต้องรับผิดชอบเอง และงานไหนแค่ช่วยประสานงาน
- งานด่วนแทรกตลอด: ทำให้งานบัญชีที่วางแผนไว้ต้องเลื่อนออกไป
- ไม่มีคนรับช่วงต่อ: พอคนรับผิดชอบไม่อยู่ งานบางอย่างก็หยุดตามไปด้วย
ตัวอย่างเช่น ช่วงใกล้ยื่นภาษี นักบัญชีกำลังตรวจเอกสาร แต่มีคนขอให้ช่วยทำเอกสารจัดซื้อและติดตามการชำระเงินพร้อมกัน หากไม่มีการจัดลำดับที่ชัดเจน งานภาษีที่มีกำหนดส่งอาจล่าช้าได้ค่ะ
Tip จาก CPD Academy: ลองจดงานที่ทำจริงตลอด 1 สัปดาห์ แล้วแยกว่าแต่ละงานมาจากฝ่ายไหน จะช่วยให้เห็นว่าภาระงานกระจุกอยู่ตรงไหน
ทำงานหลายหน้าที่ ต่างจากงานเยอะอย่างไร
งานเยอะกับทำงานหลายหน้าที่ดูคล้ายกัน แต่สาเหตุและวิธีจัดการอาจต่างกันค่ะ
| ประเด็น | งานเยอะ | ทำงานหลายหน้าที่ |
| ลักษณะงาน | งานประเภทเดิมมีปริมาณมาก | ต้องรับผิดชอบงานหลายประเภท |
| ตัวอย่าง | บันทึกเอกสารบัญชีจำนวนมาก | ทำบัญชี งานธุรการ และประสานงาน |
| ปัญหาหลัก | เวลาและกำลังคนไม่เพียงพอ | บทบาทไม่ชัด งานแทรก และหน้าที่ทับซ้อน |
| แนวทางแก้ | ปรับขั้นตอนหรือกำลังคน | แบ่งหน้าที่และจัดระบบส่งต่องาน |
บางคนอาจเจอทั้งสองปัญหาพร้อมกันค่ะ สิ่งสำคัญคือแยกให้ออกก่อนว่า งานล้นเพราะปริมาณงานมาก หรือเพราะมีงานนอกบทบาทเพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ เพื่อเลือกวิธีแก้ให้ตรงจุด
1. แยกหน้าที่หลัก หน้าที่เสริม และงานที่ไม่ควรอยู่กับเรา
เมื่อ นักบัญชีทำงานหลายหน้าที่ ลองเริ่มจากแยกความรับผิดชอบให้ชัดก่อนค่ะ ไม่ใช่รับทุกงานไว้แล้วค่อยหาวิธีจัดการทีหลัง
แบ่งงานออกเป็น 3 กลุ่มง่าย ๆ
| ประเภทงาน | ตัวอย่าง | ควรจัดการอย่างไร |
| หน้าที่หลัก | บันทึกบัญชี กระทบยอด เตรียมข้อมูลภาษี | กำหนดเวลาทำงานให้ชัด |
| หน้าที่เสริม | รวบรวมเอกสาร ประสานงานกับฝ่ายอื่น | ตกลงขอบเขตและกำหนดส่ง |
| งานที่ควรทบทวนผู้รับผิดชอบ | งานที่มีผู้รับผิดชอบอยู่แล้ว หรืองานที่อาจขัดกับหน้าที่ตรวจสอบ | หารือเรื่องการแบ่งงานและการควบคุมภายใน |
ตัวอย่างจากงานบัญชี
หากคนเดียวรับผิดชอบทั้งจัดทำรายการจ่ายเงิน อนุมัติจ่าย และกระทบยอดธนาคาร อาจเกิดความเสี่ยงจากการรวมหน้าที่ที่ควรมีการตรวจสอบระหว่างกันค่ะ
กรณีนี้ควรหารือกับผู้บริหารเพื่อแยกหน้าที่อนุมัติและตรวจสอบ หรือกำหนดมาตรการตรวจทานเพิ่มเติมตามความเหมาะสม โดยเฉพาะกิจการขนาดเล็กที่มีบุคลากรจำกัด
ตามแนวทาง การควบคุมภายในของ University of Pennsylvania การแยกหน้าที่อนุมัติ ดูแลทรัพย์สิน บันทึกรายการ และตรวจสอบ เป็นส่วนสำคัญของการลดความเสี่ยงจากข้อผิดพลาดหรือการทุจริตค่ะ

2. จัดลำดับงานตามกำหนดส่งและผลกระทบต่อธุรกิจ
เวลามีงานเข้ามาพร้อมกัน อย่าเพิ่งตัดสินจากว่าใครขอมาก่อนหรือใครตามงานบ่อยที่สุดค่ะ
ลองพิจารณา 2 เรื่อง คือ กำหนดส่งงาน และ ผลกระทบหากงานไม่เสร็จทันเวลา
| ประเภทงาน | ตัวอย่าง | วิธีจัดการ |
| ใกล้กำหนดและกระทบสูง | ตรวจข้อมูลภาษีก่อนถึงกำหนดยื่น | จัดเป็นงานสำคัญที่ต้องทำก่อน |
| สำคัญแต่ยังมีเวลา | กระทบยอดบัญชีเพื่อปิดเดือน | จองเวลาทำงานล่วงหน้า |
| งานเสริมที่รอได้ | จัดรูปแบบรายงานทั่วไป | นัดกำหนดส่งที่เหมาะสม |
| งานที่ยังทำต่อไม่ได้ | รอเอกสารซื้อจากฝ่ายอื่น | ส่งรายการติดตามและระบุสถานะ |
สิ่งที่นักบัญชีควรระวังคือ บางงานไม่ได้ล่าช้าเพราะเราทำไม่ทัน แต่เป็นเพราะข้อมูลยังไม่ครบค่ะ จึงควรแยกงานที่ลงมือทำได้ออกจากงานที่ต้องรอข้อมูล
หากต้องจัดลำดับงานบัญชีประจำเดือน สามารถอ่าน Flow งานบัญชีรายเดือน 8 ขั้นตอน พร้อม Checklist ปิดบัญชี เพื่อดูว่างานแต่ละขั้นต้องรับข้อมูลอะไรและส่งต่อให้ใครบ้างค่ะ
Tip จาก CPD Academy: เมื่อมีงานด่วนแทรก ลองถามก่อนว่า “ถ้ารับงานนี้ทันที งานเดิมชิ้นไหนจะต้องเลื่อน?” เพื่อให้เห็นผลกระทบก่อนเปลี่ยนแผน

3. ทำรายการตรวจสอบสำหรับงานที่ต้องทำซ้ำ
งานบัญชีหลายอย่างเกิดขึ้นซ้ำทุกเดือน เช่น รับเอกสาร บันทึกบัญชี กระทบยอด และเตรียมข้อมูลภาษี
ถ้าต้องมานึกใหม่ทุกครั้งว่าทำอะไรไปแล้วบ้าง ก็เสียเวลาและมีโอกาสหลงลืมค่ะ
ลองสร้าง Checklist โดยมีข้อมูลสำคัญดังนี้
- ชื่องาน: ต้องทำอะไร
- ผู้รับผิดชอบ: ใครเป็นคนดำเนินการ
- กำหนดส่ง: ต้องเสร็จเมื่อไร
- สถานะ: ยังไม่เริ่ม กำลังทำ รอข้อมูล หรือเสร็จแล้ว
- ผู้ตรวจทาน: ใครต้องตรวจหรือรับงานต่อ
ตัวอย่าง: งานเตรียมข้อมูลภาษีหัก ณ ที่จ่าย อาจแบ่งเป็นรับเอกสาร ตรวจรายการกับบัญชี เตรียมข้อมูล และส่งให้ผู้รับผิดชอบตรวจสอบก่อนยื่นแบบ
ไม่จำเป็นต้องเริ่มจากโปรแกรมราคาแพงค่ะ ใช้ Excel หรือเครื่องมือที่ทีมมีอยู่ก่อนก็ได้ ขอเพียงทุกคนเห็นสถานะงานตรงกัน และรู้ว่ารายการไหนยังต้องติดตาม
สำหรับขั้นตอนตรวจความถูกต้องของบัญชีโดยเฉพาะ สามารถอ่าน ตรวจงานบัญชีรายเดือนอย่างไร พร้อม Checklist 31 จุด เพิ่มเติมได้ค่ะ

4. สื่อสารกับหัวหน้าเมื่อภาระงานเริ่มเกินกำลัง
หลายคนพยายามทำทุกอย่างให้เสร็จก่อน แล้วค่อยบอกหัวหน้าว่างานไม่ทัน แต่ถ้ารอจนใกล้กำหนดส่ง อาจไม่มีเวลาแก้ปัญหาแล้วค่ะ
การคุยเรื่องภาระงานควรมีข้อมูลให้หัวหน้าเห็นชัด ๆ ว่าติดตรงไหน
ก่อนคุย ลองเตรียม 3 เรื่อง
- งานที่รับผิดชอบ: มีอะไรบ้างและต้องส่งเมื่อไร
- ผลกระทบ: งานไหนเสี่ยงล่าช้าหรือไม่มีเวลาตรวจทาน
- ทางเลือก: ควรเลื่อน ส่งต่อ หรือปรับลำดับงานไหน
ตัวอย่างการสื่อสารกับหัวหน้า
“ตอนนี้มีงานปิดบัญชีและเตรียมข้อมูลภาษีที่ต้องเสร็จภายในสัปดาห์นี้ค่ะ ถ้ารับงานจัดทำรายงานเพิ่ม อาจทำให้งานตรวจภาษีล่าช้า อยากขอให้ช่วยจัดลำดับว่าเรื่องไหนควรทำก่อน หรือมีงานส่วนไหนที่ส่งต่อให้ทีมอื่นได้บ้างคะ”
วิธีนี้ช่วยให้หัวหน้าเห็นทั้งปริมาณงานและผลกระทบ พร้อมตัดสินใจได้ง่ายกว่าการบอกเพียงว่า “งานเยอะมาก” ค่ะ

5. กำหนดขอบเขตเพื่อไม่ให้ทุกเรื่องกลายเป็นงานของเรา
บางครั้งเราเริ่มจากช่วยงานเล็ก ๆ น้อย ๆ แต่พอช่วยบ่อยเข้า งานนั้นกลับกลายเป็นความรับผิดชอบประจำโดยไม่เคยตกลงกันชัดเจน
ก่อนรับงานเพิ่ม ลองเช็ก 4 คำถามนี้ค่ะ
- งานนี้อยู่ในความรับผิดชอบของฝ่ายไหน?
- เราต้องทำทั้งหมด หรือช่วยเฉพาะบางขั้นตอน?
- ใครมีหน้าที่อนุมัติและตรวจทาน?
- หากรับงานเพิ่ม ต้องปรับกำหนดส่งงานเดิมหรือไม่?
ตัวอย่างเช่น ฝ่ายจัดซื้อขอให้นักบัญชีช่วยติดตามใบเสนอราคา หากช่วยเป็นครั้งคราวอาจไม่กระทบงานหลัก แต่ถ้ากลายเป็นงานประจำ ก็ควรตกลงผู้รับผิดชอบและขอบเขตงานให้ชัดค่ะ
การกำหนดขอบเขตไม่ได้แปลว่าไม่ให้ความร่วมมือ แต่ช่วยให้ทุกฝ่ายเข้าใจตรงกันว่าใครทำอะไร ใครตัดสินใจ และงานจะส่งต่อเมื่อไร
ทำอย่างไรให้ได้ทักษะเพิ่มจากการทำหลายหน้าที่ โดยไม่ทำจนหมดแรง
การทำหลายหน้าที่มีข้อดีค่ะ เพราะช่วยให้เราเข้าใจกระบวนการธุรกิจมากขึ้น ไม่ว่าจะเป็นงานจัดซื้อ การจ่ายเงิน หรือการประสานงานระหว่างฝ่าย
แต่ไม่จำเป็นต้องรับทุกงานเพื่อพิสูจน์ว่าตัวเองทำได้ ลองเลือกพัฒนาทักษะจากงานที่รับผิดชอบอยู่แล้ว เช่น
| งานที่ทำอยู่ | ทักษะที่ต่อยอดได้ |
| จัดทำรายงานบัญชี | วิเคราะห์ข้อมูลด้วย Excel |
| ประสานงานหลายฝ่าย | สื่อสารและติดตามงาน |
| ติดตามเอกสารทุกเดือน | ออกแบบระบบติดตามงาน |
ตัวอย่างเช่น หากต้องติดตามเอกสารจากหลายฝ่ายเป็นประจำ ลองสร้างตารางติดตามสถานะที่ทุกฝ่ายใช้ร่วมกัน แทนการส่งข้อความถามทีละรายการ
วิธีนี้ช่วยทั้งลดงานซ้ำและพัฒนาทักษะการจัดระบบงาน โดยไม่ต้องรับงานใหม่เพิ่มเพื่อฝึกทักษะค่ะ
หากต้องการพัฒนาทักษะด้านอื่นเพิ่มเติม อ่าน 7 ทักษะนักบัญชีที่ช่วยให้เติบโตในสายงาน ได้ค่ะ
สัญญาณที่บอกว่าควรปรับขอบเขตงาน ไม่ใช่แค่พยายามให้มากขึ้น
นักบัญชีทำงานหลายหน้าที่ อาจเจอช่วงที่งานหนักเป็นพิเศษได้ค่ะ แต่ถ้าจัดลำดับงานแล้วก็ยังทำไม่ทันต่อเนื่อง อาจถึงเวลาทบทวนขอบเขตความรับผิดชอบ (Scope of Work) ไม่ใช่แค่พยายามทำงานให้เร็วขึ้น
ลองสังเกตสัญญาณเหล่านี้
- งานหลักล่าช้าเพราะมีงานเสริมแทรกเป็นประจำ
- มีงานเพิ่มต่อเนื่อง แต่ไม่เคยปรับกำหนดส่งหรือผู้รับผิดชอบ
- งานสำคัญไม่มีผู้ตรวจทานหรือคนรับช่วงต่อ
- ต้องทำงานนอกเวลาเป็นประจำเพื่อให้ทันกำหนด
- เริ่มเกิดข้อผิดพลาดเพราะต้องสลับงานบ่อย
หากพบหลายข้อพร้อมกัน ควรนำข้อมูลภาระงานจริงไปหารือกับหัวหน้า เพื่อพิจารณาปรับการแบ่งงาน ขั้นตอน หรือกำลังคนค่ะ
ส่วนใครที่เริ่มรู้สึกเหนื่อยล้าหรือเครียดสะสมจากงาน ลองอ่าน 3 วิธีนักบัญชีรับมืองานหนักแบบสุขภาพจิตไม่พัง เพิ่มเติมได้ค่ะ
สรุป ทำหลายหน้าที่ได้ แต่ต้องรู้ว่าอะไรสำคัญและอะไรควรส่งต่อ
นักบัญชีทำงานหลายหน้าที่ อาจได้เรียนรู้ทักษะและเข้าใจธุรกิจมากขึ้น แต่ไม่ควรต้องรับผิดชอบทุกอย่างโดยไม่มีขอบเขตค่ะ
สิ่งสำคัญคือแยกหน้าที่ให้ชัด จัดลำดับงานตามกำหนดส่งและผลกระทบ ทำ Checklist สำหรับงานที่เกิดซ้ำ และสื่อสารเมื่อภาระงานเริ่มกระทบคุณภาพงาน
เพราะการทำงานได้ดี ไม่ได้หมายถึงการทำทุกเรื่องด้วยตัวเอง แต่รวมถึงการรู้ว่างานไหนควรจัดการก่อน และงานไหนควรส่งต่อให้คนที่เหมาะสมค่ะ
คำถามที่พบบ่อย (FAQ) เกี่ยวกับนักบัญชีทำงานหลายหน้าที่
1. นักบัญชีต้องทำงานธุรการด้วยหรือไม่?
ตอบ: ขึ้นอยู่กับหน้าที่ที่ตกลงกับองค์กรค่ะ หากมีงานธุรการเพิ่มเติม ควรระบุขอบเขตและผู้รับผิดชอบให้ชัดเจน รวมถึงพิจารณาว่ากระทบงานบัญชีหลักหรือไม่
2. ถ้าหัวหน้ามอบหมายงานเพิ่มตลอด ควรทำอย่างไร?
ตอบ: สรุปงานที่รับผิดชอบ กำหนดส่ง และผลกระทบหากรับงานใหม่ แล้วขอให้หัวหน้าช่วยจัดลำดับความสำคัญหรือพิจารณาส่งต่องานบางส่วนค่ะ
3. นักบัญชีคนเดียวทำทั้งบันทึกบัญชีและอนุมัติจ่ายเงินได้ไหม?
ตอบ: ควรระวังความเสี่ยงด้านการควบคุมภายในค่ะ โดยทั่วไปควรแยกผู้จัดทำ ผู้อนุมัติ และผู้ตรวจสอบ หากองค์กรมีคนจำกัด ควรจัดมาตรการตรวจทานเพิ่มเติมตามความเหมาะสม
4. ทำ Checklist แล้วทำไมงานยังล้นอยู่?
ตอบ: Checklist ช่วยลดการหลงลืม แต่ไม่ได้ทำให้ปริมาณงานลดลงเสมอไปค่ะ หากงานยังเกินเวลาที่มี ต้องทบทวนจำนวนงาน ขั้นตอน และการแบ่งความรับผิดชอบร่วมด้วย
5. ทำงานหลายหน้าที่ช่วยให้เติบโตในสายบัญชีหรือไม่?
ตอบ: ช่วยได้หากได้ฝึกทักษะใหม่และมีเวลาเรียนรู้อย่างเหมาะสม แต่ถ้ารับงานจนไม่มีเวลาพัฒนาความเชี่ยวชาญ ก็ควรประเมินภาระงานและเป้าหมายอาชีพอีกครั้งค่ะ
อยากตรวจงานบัญชีให้เป็นระบบ ลดการกลับมาแก้งานซ้ำ?
หากต้องทั้งทำบัญชีและตรวจทานงาน การมีแนวทางตรวจที่ชัดเจนจะช่วยให้เห็นจุดเสี่ยงและติดตามข้อผิดพลาดได้เป็นระบบมากขึ้นค่ะ
คอร์ส เทคนิคตรวจงานบัญชีรายเดือนแบบมืออาชีพ ของ CPD Academy มี Checklist และ Workshop วิเคราะห์งานบัญชี ช่วยพัฒนาทักษะการตรวจทานและลดปัญหาการแก้งานซ้ำ เหมาะสำหรับนักบัญชีที่ต้องรับผิดชอบคุณภาพงานของตัวเองหรือทีมค่ะ
