เผยแพร่ครั้งแรก: 5 ธันวาคม 2025
อัปเดตล่าสุด: 10 ตุลาคม 2026
เรียนบัญชีมาตั้งหลายปี แต่พอจะเริ่มงานจริงก็อดกังวลไม่ได้ว่า ความรู้ที่เรียนมาจะใช้ได้แค่ไหน ต้องใช้โปรแกรมอะไรบ้าง แล้วถ้าหัวหน้ามอบหมายงานที่ไม่เคยทำมาก่อน เราจะทำได้ไหม
สำหรับ นักบัญชีจบใหม่ ไม่จำเป็นต้องเก่งทุกอย่างตั้งแต่วันแรกค่ะ แต่ควรเตรียมความรู้บัญชี ฝึกใช้เครื่องมือที่จำเป็น และทำความเข้าใจลักษณะงานไว้ก่อน บทความนี้ CPD Academy สรุปสิ่งที่ควรเตรียม พร้อม Checklist 30 วันแรก เพื่อช่วยให้เริ่มงานบัญชีได้อย่างมั่นใจมากขึ้นค่ะ
นักบัญชีจบใหม่ควรเตรียมตัวอะไรบ้างก่อนเริ่มงานจริง
ก่อนเริ่มงานบัญชีครั้งแรก ไม่จำเป็นต้องกลับไปอ่านหนังสือทุกวิชาที่เคยเรียนมาค่ะ แนะนำให้เตรียมตัวจาก 4 เรื่องหลัก ๆ ก่อน
- ความรู้บัญชีพื้นฐาน ทบทวนการบันทึกบัญชีและเอกสารที่ใช้ในงานจริง
- โปรแกรมที่จำเป็น ฝึกใช้ Excel และทำความรู้จักโปรแกรมบัญชี
- การทำงานร่วมกับคนอื่น ฝึกสื่อสาร กล้าถาม และรับผิดชอบงานที่ได้รับมอบหมาย
- ความพร้อมก่อนเริ่มงาน เตรียมเอกสารส่วนตัวและวางแผนการเดินทาง
ลองเช็กดูว่าเรื่องไหนเราพอทำได้แล้ว และเรื่องไหนยังไม่มั่นใจ จะได้เลือกฝึกเฉพาะสิ่งที่จำเป็นก่อนเริ่มงานค่ะ
ก่อนเริ่มงาน ควรเข้าใจหน้าที่และวงจรงานบัญชีพื้นฐานอะไรบ้าง
ตอนเรียนบัญชี เรามักได้โจทย์ที่มีข้อมูลครบแล้ว แต่พอทำงานจริง บางรายการอาจยังไม่มีเอกสาร หรือมีข้อมูลที่ต้องสอบถามเพิ่มเติมค่ะ
เพราะฉะนั้น ก่อนเริ่มงานควรรู้ว่างานบัญชีแต่ละส่วนทำอะไรบ้าง ตั้งแต่ตรวจเอกสาร บันทึกบัญชี ไปจนถึงตรวจสอบยอดก่อนจัดทำรายงาน
ตัวอย่างงานที่นักบัญชีมือใหม่อาจได้รับมอบหมาย ได้แก่
| งานบัญชี | สิ่งที่ต้องทำ |
| บัญชีซื้อและเจ้าหนี้ | ตรวจเอกสารซื้อ บันทึกเจ้าหนี้ และรายการจ่ายเงิน |
| บัญชีขายและลูกหนี้ | บันทึกยอดขายและรายการรับชำระเงิน |
| เงินสดและธนาคาร | ตรวจเงินเข้า–ออก และกระทบยอดธนาคาร |
| งานภาษี | เตรียมข้อมูล VAT และภาษีหัก ณ ที่จ่าย |
| งานปิดบัญชี | ตรวจยอดบัญชีและจัดเตรียมรายละเอียดประกอบ |
แต่ละบริษัทอาจแบ่งหน้าที่ต่างกันค่ะ บางแห่งให้ดูเฉพาะลูกหนี้หรือเจ้าหนี้ก่อน ส่วนสำนักงานบัญชีอาจได้เรียนรู้งานหลายด้าน ขึ้นอยู่กับหน้าที่ที่ได้รับมอบหมาย
ถ้าอยากเห็นภาพว่างานบัญชีแต่ละเดือนต้องทำอะไรก่อน–หลัง แนะนำให้อ่าน Flow งานบัญชีรายเดือน 8 ขั้นตอน พร้อม Checklist ปิดบัญชี จะช่วยให้เข้าใจลำดับงานได้ง่ายขึ้นค่ะ
Hard Skill ที่นักบัญชีจบใหม่ควรมีติดตัว
Hard Skill คือความรู้ที่ต้องใช้ลงมือทำงานบัญชีจริง ๆ ค่ะ แม้จะเคยเรียนมาหมดแล้ว แต่มีบางเรื่องที่ควรกลับมาทบทวนก่อนเริ่มงาน
| ความรู้บัญชี | สิ่งที่ควรทำได้ |
| เดบิต–เครดิต | เข้าใจหลักการบันทึกรายการบัญชี |
| ผังบัญชี | เลือกหมวดบัญชีให้เหมาะกับรายการ |
| ลูกหนี้และเจ้าหนี้ | เข้าใจการตั้งยอดและตัดชำระเงิน |
| ภาษีพื้นฐาน | รู้จัก VAT ภาษีหัก ณ ที่จ่าย และเอกสารที่เกี่ยวข้อง |
| งบทดลองและงบการเงิน | อ่านยอดบัญชีและเข้าใจความสัมพันธ์ของรายการ |
อีกเรื่องที่ควรฝึกคือการอ่านเอกสารบัญชีค่ะ เช่น ใบแจ้งหนี้ ใบกำกับภาษี และใบเสร็จรับเงิน เพราะก่อนบันทึกบัญชี เราต้องเข้าใจก่อนว่าเอกสารนั้นเกี่ยวข้องกับรายการอะไร
ตัวอย่างเช่น บริษัทได้รับใบแจ้งหนี้ค่าสินค้า แต่ยังไม่ได้จ่ายเงิน เราต้องตรวจว่าบริษัทได้รับสินค้าแล้วหรือยัง รายการเกิดขึ้นเมื่อไร และควรบันทึกรายการซื้อกับเจ้าหนี้ในงวดใด
สำหรับแนวทางพัฒนาทักษะวิชาชีพเพิ่มเติม สามารถศึกษาได้จาก มาตรฐานการศึกษาระหว่างประเทศสำหรับผู้ประกอบวิชาชีพบัญชีของสภาวิชาชีพบัญชี ซึ่งมีเรื่องความรู้ทางวิชาชีพและทักษะที่นักบัญชีควรพัฒนาค่ะ
โปรแกรมและเครื่องมืออะไรที่ควรใช้ให้คล่องก่อนเริ่มงาน
นอกจากความรู้บัญชีแล้ว ควรฝึกใช้ Excel และทำความรู้จักโปรแกรมบัญชีไว้ด้วยค่ะ เพราะเป็นเครื่องมือที่ต้องเจอในการทำงานจริง
| โปรแกรม | สิ่งที่ควรฝึก |
| Excel | SUM, IF, SUMIFS, XLOOKUP และ PivotTable |
| โปรแกรมบัญชี เช่น Express, FlowAccount | การบันทึกซื้อ ขาย รับเงิน และจ่ายเงิน |
| ระบบ ERP เช่น SAP, Oracle | ทำความเข้าใจเมนูและขั้นตอนการทำงานเบื้องต้น |
| Email และการจัดเก็บไฟล์ | ส่งงานและจัดเก็บเอกสารให้ค้นหาได้ง่าย |
ถ้ายังใช้โปรแกรมบัญชีไม่เป็น ไม่ต้องกังวลว่าจะต้องเรียนให้ครบทุกตัวค่ะ เพราะแต่ละบริษัทใช้ระบบไม่เหมือนกัน
แต่ถ้ามีเวลาเตรียมตัวจำกัด แนะนำให้เริ่มจาก Excel ก่อนค่ะ เพราะเป็นเครื่องมือที่ใช้ทั้งจัดข้อมูล ตรวจยอด และทำรายงานบัญชี
Tip จาก CPD Academy: อย่าเพิ่งจำสูตร Excel อย่างเดียว ลองฝึกจากข้อมูลบัญชีจริงหรือข้อมูลจำลองด้วยค่ะ เช่น รายการขาย 100 รายการ แล้วสรุปว่ายอดขายแต่ละเดือนเป็นเท่าไร เพราะเมื่อเข้าใจว่าต้องการตรวจอะไร เราจะเลือกใช้สูตรได้ง่ายขึ้น
Soft Skill ที่ช่วยให้ทำงานกับหัวหน้าและทีมได้ง่ายขึ้น
หลายคนตั้งใจทบทวนความรู้บัญชีมาเต็มที่ แต่พอเริ่มงานจริงกลับพบว่า การสื่อสารกับหัวหน้าและเพื่อนร่วมงานก็สำคัญไม่แพ้กันค่ะ
โดยเฉพาะ 3 เรื่องนี้ที่อยากให้ฝึกตั้งแต่เริ่มงาน
1. รับผิดชอบงานและตรงต่อเวลา
เมื่อได้รับมอบหมายงาน ควรถามให้ชัดว่าต้องส่งเมื่อไร และต้องส่งข้อมูลอะไรบ้าง หากทำไม่ทันก็ควรแจ้งหัวหน้าล่วงหน้า ไม่ใช่รอให้ถึงกำหนดแล้วค่อยบอกค่ะ
2. กล้าถามเมื่อไม่เข้าใจ
ไม่จำเป็นต้องรู้ทุกอย่าง แต่ก่อนถามควรลองตรวจข้อมูลด้วยตัวเองก่อน
ตัวอย่างเช่น ถ้าไม่แน่ใจว่าค่าบริการรายการหนึ่งต้องบันทึกบัญชีอะไร อาจบอกหัวหน้าว่า
“รายการนี้หนูเข้าใจว่าต้องตั้งเจ้าหนี้ก่อน แต่ยังไม่แน่ใจว่าควรใช้บัญชีไหนค่ะ”
การถามแบบนี้ทำให้หัวหน้ารู้ว่าเราติดปัญหาตรงไหน และช่วยแนะนำได้ง่ายขึ้นค่ะ
3. รับฟังและทำงานร่วมกับทีม
ถ้าหัวหน้าให้แก้งาน ควรจดไว้ว่าเราพลาดตรงไหน เพื่อไม่ให้ผิดซ้ำ ส่วนงานที่ต้องส่งต่อให้คนอื่น ก็ควรตรวจข้อมูลให้ครบก่อนส่งค่ะ
นอกจากนี้ การทำงานบัญชียังต้องอาศัยความซื่อสัตย์ ความรอบคอบ และการรักษาความลับของกิจการ ซึ่งสอดคล้องกับหลักการใน คู่มือประมวลจรรยาบรรณของผู้ประกอบวิชาชีพบัญชี ด้วยค่ะ
เอกสารและข้อมูลอะไรที่ควรเตรียมให้พร้อมก่อนวันเริ่มงาน
ก่อนถึงวันเริ่มงาน อย่าลืมสอบถามฝ่ายบุคคลว่าต้องเตรียมเอกสารอะไรไปบ้างค่ะ โดยทั่วไปอาจมี
- สำเนาบัตรประชาชน
- สำเนาวุฒิการศึกษาหรือใบรับรองการสำเร็จการศึกษา
- ข้อมูลบัญชีธนาคารสำหรับรับเงินเดือน
- รูปถ่ายหรือเอกสารอื่นตามที่บริษัทกำหนด
นอกจากเอกสารแล้ว อย่าลืมเช็กเวลาเริ่มงาน สถานที่ทำงาน และเส้นทางการเดินทางไว้ล่วงหน้าด้วยนะคะ จะได้ไม่ต้องวุ่นวายในวันแรก
Checklist 30 วันแรก สำหรับนักบัญชีจบใหม่
พอเริ่มงานแล้ว ไม่จำเป็นต้องทำทุกอย่างเป็นภายในเดือนแรกค่ะ ลองแบ่งเป้าหมายการเรียนรู้ออกเป็น 3 ช่วงตามนี้
| ช่วงเวลา | สิ่งที่ควรทำ |
| วันที่ 1–7 | รู้จักทีม เข้าใจหน้าที่ตัวเอง และเรียนรู้วิธีใช้ระบบของบริษัท |
| วันที่ 8–15 | ฝึกตรวจเอกสาร บันทึกรายการ และจดสิ่งที่ยังไม่เข้าใจ |
| วันที่ 16–30 | ลองทำงานที่ได้รับมอบหมายเอง ตรวจทานก่อนส่ง และขอคำแนะนำจากหัวหน้า |
ระหว่างนี้ ลองใช้ Checklist ด้านล่างเช็กความพร้อมของตัวเองได้เลยค่ะ
- รู้ว่าตัวเองรับผิดชอบงานส่วนไหน
- เข้าใจวิธีรับและจัดเก็บเอกสาร
- เริ่มใช้โปรแกรมบัญชีของบริษัทได้
- รู้กำหนดส่งงานสำคัญในแต่ละเดือน
- ตรวจทานงานก่อนส่งหัวหน้า
- จดสิ่งที่ทำผิดหรือยังไม่เข้าใจ
- ขอคำแนะนำจากหัวหน้าเพื่อนำมาปรับปรุง
ไม่จำเป็นต้องทำครบทุกข้อภายใน 30 วันค่ะ เพราะแต่ละบริษัทมีวิธีสอนงานต่างกัน ใช้ Checklist นี้ดูว่าเราเรียนรู้อะไรแล้ว และยังต้องฝึกเรื่องไหนเพิ่มเติมก็พอค่ะ
ถ้าอยากเข้าใจภาพรวมของงานมากขึ้น แนะนำให้อ่าน ปิดบัญชีรายเดือนคืออะไร? คู่มือสำหรับนักบัญชีมือใหม่ เพื่อดูว่างานที่เราได้รับมอบหมายเกี่ยวข้องกับขั้นตอนไหนของการปิดบัญชีค่ะ
สรุป เริ่มงานบัญชีครั้งแรกไม่ต้องรู้ทุกอย่าง แต่ต้องรู้ว่าจะเรียนรู้อย่างไร
เริ่มงานบัญชีครั้งแรก ไม่จำเป็นต้องทำทุกอย่างเป็นตั้งแต่วันแรกค่ะ ขอแค่มีพื้นฐานบัญชีที่ดี พร้อมเรียนรู้ และไม่กลัวที่จะถามเมื่อไม่เข้าใจ ช่วงแรกอาจทำผิดพลาดบ้าง แต่ถ้ารู้จักทบทวนและนำสิ่งที่เรียนรู้มาปรับปรุง ก็จะค่อย ๆ ทำงานได้คล่องขึ้นค่
FAQ คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับนักบัญชีจบใหม่
1. นักบัญชีจบใหม่ไม่มีประสบการณ์ เริ่มทำงานบัญชีได้ไหม?
ได้ค่ะ หลายบริษัทเปิดรับผู้ช่วยบัญชีหรือพนักงานบัญชีที่ยังไม่มีประสบการณ์ โดยพิจารณาจากความรู้พื้นฐานและความพร้อมในการเรียนรู้งาน
2. ก่อนเริ่มงานบัญชี ควรทบทวนวิชาอะไรมากที่สุด?
แนะนำให้ทบทวนเดบิต–เครดิต ลูกหนี้ เจ้าหนี้ ภาษีพื้นฐาน และการอ่านงบทดลอง เพราะเป็นเรื่องที่มีโอกาสได้ใช้กับงานบัญชีจริงค่ะ
3. ถ้าใช้โปรแกรมบัญชีไม่เป็น จะเริ่มงานได้ไหม?
ได้ค่ะ ขึ้นอยู่กับคุณสมบัติที่บริษัทกำหนด บางแห่งมีการสอนใช้โปรแกรมให้ หากมีพื้นฐานบัญชีและพร้อมเรียนรู้ระบบใหม่ ก็จะช่วยให้ปรับตัวได้ง่ายขึ้นค่ะ
4. ถ้าเริ่มงานบัญชีแล้วทำผิด ควรทำอย่างไร?
ถ้าพบว่าบันทึกบัญชีผิด ควรแจ้งหัวหน้าหรือผู้รับผิดชอบก่อนค่ะ แล้วช่วยกันตรวจว่าผิดตรงไหนและต้องแก้อย่างไร ไม่ควรแก้รายการเองโดยไม่ตรวจสอบผลกระทบ โดยเฉพาะรายการของงวดที่ปิดบัญชีไปแล้ว
5. นักบัญชีจบใหม่ควรทำงานบริษัทหรือสำนักงานบัญชีดี?
ขึ้นอยู่กับเป้าหมายค่ะ สำนักงานบัญชีอาจได้เรียนรู้งานหลายกิจการ ส่วนฝ่ายบัญชีบริษัทจะได้เข้าใจกระบวนการบัญชีของธุรกิจนั้นมากขึ้น ควรดูหน้าที่และระบบสอนงานประกอบด้วย
อยากฝึกทำบัญชีให้คล่องก่อนเริ่มงานจริง?
ถ้ายังไม่มั่นใจเรื่องการบันทึกบัญชีหรือการใช้ Excel ลองเริ่มจากคอร์ส ทำบัญชีเบื้องต้นด้วย Excel ของ CPD Academy ได้ค่ะ
ในคอร์สจะได้ฝึกใช้ Excel ทำบัญชีตั้งแต่กำหนดผังบัญชี บันทึกรายการ จัดทำบัญชีแยกประเภท ไปจนถึงงบทดลองและงบการเงิน พร้อมไฟล์ให้ฝึกทำตามค่ะ
